Ultrasonografia brzucha: zakres zlecenia i tok rozpatrzenia sprawy
Pacjent wypełnia formularz, wskazuje okolicę badania, opisuje dolegliwości oraz cel i wnosi opłatę 69,00 zł. Znacznik pilności kosztuje 29,00 zł i dotyczy kolejności rozpatrywania, nie treści decyzji.
Sprawę ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu. Po ocenie pozytywnej dokument powstaje w systemie P1, kod przychodzi e-mailem i figuruje na Internetowym Koncie Pacjenta. Przebieg samej oceny opisuje karta tryb rozpatrzenia wniosku.
Zakres zleceń ultrasonograficznych zbiera strona skierowanie na USG, a pozostałe rodzaje badań wykaz skierowań.
Dolegliwości notowane w zgłoszeniach na USG brzucha
Powody powtarzające się w rejestrze dotyczą bólu w określonej okolicy, nieprawidłowych oznaczeń laboratoryjnych oraz kontroli zmiany rozpoznanej wcześniej. Czwarta grupa obejmuje badania planowane bez dolegliwości, o ile wynikają z decyzji lekarza.
- Ból w nadbrzuszu albo pod prawym łukiem żebrowym.
- Nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych.
- Kontrola kamicy pęcherzyka żółciowego lub nerek.
- Badanie planowane profilaktycznie, na podstawie decyzji lekarza.
Narządy objęte oceną i granice metody
Zakres oceny obejmuje wątrobę, pęcherzyk oraz drogi żółciowe, trzustkę, śledzionę, nerki, aortę brzuszną i pęcherz moczowy. Głowica pracuje na granicy tkanek o różnej gęstości, więc odpowiada na pytania o wielkość, zarys i obecność zmian w tych narządach.
Granice metody wynikają z warunków badania: gaz w jelitach i pokarm w żołądku ograniczają dostęp do części struktur, a budowa ciała wpływa na głębokość oceny. Z tego powodu protokół przygotowania nie jest formalnością, lecz warunkiem czytelności obrazu. Ocenę wyniku prowadzi osoba wykonująca badanie; ta karta wyników nie interpretuje.
Pole okolicy badania ma tu znaczenie praktyczne: zakres wpisany do dokumentu wyznacza obszar, który pracownia oceni, a przy dolegliwościach ograniczonych do jednej okolicy warto ją wskazać wprost. Ocena aorty brzusznej i nerek wchodzi w zakres standardowy, natomiast pęcherz moczowy wiąże się z odrębnym warunkiem przygotowania.
Warunki, w których obraz jest czytelny: tabela przygotowania
Przygotowanie rozkłada się na trzy odcinki czasu. Poniższe zestawienie podaje, co należy zrobić w każdym z nich; instrukcja pracowni, jeżeli różni się od tego opisu, ma pierwszeństwo.
| Odcinek czasu | Czynność |
|---|---|
| Doba przed terminem | Posiłki lekkostrawne; bez napojów gazowanych. |
| Poranek w dniu badania | Post około sześciu godzin przed terminem. |
| Bezpośrednio przed badaniem | Pełny pęcherz, jeżeli zlecenie obejmuje jego ocenę. |
Pełny pęcherz jako warunek odwrotny
Większość warunków przygotowania polega na powstrzymaniu się od czegoś, ten jeden na odwrót. Jeżeli zlecenie obejmuje ocenę pęcherza moczowego, badanie wykonuje się przy pęcherzu wypełnionym, bo dopiero wtedy jego ściana daje się ocenić.
Dwa warunki bywają zatem stawiane jednocześnie: post i pełny pęcherz. Warto ustalić w rejestracji, czy zlecenie obejmuje pęcherz, ponieważ od tego zależy plan ostatnich godzin przed terminem.
Gdy oba warunki mają być spełnione jednocześnie, porządek jest prosty: post liczy się od ostatniego posiłku, a płyn wypity na polecenie pracowni postu nie przerywa, o ile placówka tak wskaże. W razie rozbieżności w tym punkcie decyduje jej instrukcja.
Wymóg dokumentu przy metodzie bez promieniowania
Ultrasonografia nie wykorzystuje promieniowania, więc podstawa wymogu jest tu inna niż przy badaniach rentgenowskich. Przy rozliczeniu odpłatnym badanie zwykle wykonuje się bez dokumentu, lecz część placówek go wymaga i o taki wymóg warto zapytać przed rezerwacją.
Dokument zachowuje przy tym wartość praktyczną: przenosi opis objawów do osoby prowadzącej badanie i wyznacza zakres oceny. Termin jego przydatności omawia karta ważność skierowania na USG i tomografię.
Kto zleca ultrasonografię w trybie refundowanym
W trybie refundowanym część badań ultrasonograficznych, w tym jamy brzusznej, zleca lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. Pozostałe pozostają w uprawnieniach specjalisty, a przykładem takiego rozdziału jest ocena piersi, którą opisuje karta kto wystawia skierowanie na USG piersi.
Dokument z konsultacji odpłatnej nie otwiera drogi do świadczenia finansowanego przez Fundusz; rozdział obu ścieżek opisuje karta skierowanie od prywatnego lekarza a NFZ.
Rozliczenie: opłata za rozpatrzenie i rachunek pracowni
Opłata 69,00 zł obejmuje rozpatrzenie sprawy i wystawienie dokumentu przy ocenie pozytywnej. Wykonania badania ani opisu wyniku nie obejmuje, bo obie czynności rozlicza placówka według własnego cennika, którego ta karta nie podaje.
Jeżeli lekarz odmówi, wniesiona kwota nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku. Zasady tego rozliczenia zbiera karta decyzja odmowna i rozliczenie opłaty.
Objawy, przy których formularz nie jest właściwą drogą
Zgłoszenie zdalne obsługuje sprawy planowe. Część dolegliwości brzusznych wymaga oceny bezpośredniej i wtedy rejestracja formularza opóźnia postępowanie, które powinno rozpocząć się natychmiast.
- Nagły, silny ból brzucha: szpitalny oddział ratunkowy.
- Brzuch twardy w badaniu dotykiem: szpitalny oddział ratunkowy.
- Gorączka towarzysząca bólowi brzucha: szpitalny oddział ratunkowy.
- Wymioty z domieszką krwi: szpitalny oddział ratunkowy.
- Stan zagrażający życiu: numer alarmowy 112.
Zgłoszenie kontrolne przy kamicy: rola poprzedniego opisu
Część zgłoszeń nie dotyczy rozpoznania, lecz obserwacji zmiany już znanej: kamicy pęcherzyka żółciowego albo kamicy nerek. W takiej sprawie punktem odniesienia jest opis poprzedniego badania, bo pytanie brzmi nie „czy zmiana jest", ale „czy różni się od stanu poprzedniego".
Dlatego w formularzu warto podać datę wcześniejszego badania, miejsce jego wykonania oraz treść wniosków, jeżeli pacjent je zna. Zgłoszenie kontrolne bez tych pozycji staje się dla lekarza zgłoszeniem pierwszorazowym, a dla pracowni badaniem bez punktu porównania.
Dodatkowo odnotowuje się przebieg dolegliwości od poprzedniego badania: napady bólu, ich częstość oraz zastosowane postępowanie. Te informacje decydują o tym, czy kontrola planowana jest rutynowo, czy z powodu zmiany w przebiegu.
Czas trwania i przebieg terminu
Badanie prowadzi się głowicą przesuwaną po powłokach brzucha, po nałożeniu żelu sprzęgającego. Osoba wykonująca badanie prosi w jego trakcie o zmianę pozycji oraz o wstrzymanie oddechu, ponieważ ruch przepony przesuwa narządy pod głowicą.
Czas trwania ustala placówka i zależy on od zakresu zlecenia. Na termin zabiera się kod, dokument tożsamości oraz opisy wcześniejszych badań tej okolicy, jeżeli pacjent je posiada; przy kontroli zmiany rozpoznanej wcześniej poprzedni opis ma znaczenie odrębne.
Pola formularza przy zgłoszeniu na USG brzucha
Poniższy wykaz obejmuje pozycje decydujące o możliwości rozpatrzenia sprawy. Najczęstszym brakiem jest pominięcie wyników oznaczeń, na które pacjent się powołuje.
- PESEL pacjenta oraz okolica badania i strona ciała, gdy zlecenie jej dotyczy.
- Od kiedy utrzymują się dolegliwości i co je nasila.
- Wyniki oznaczeń laboratoryjnych, w tym prób wątrobowych.
- Postępowanie zastosowane dotychczas wraz z jego rezultatem.
- Opisy poprzednich badań obrazowych tej okolicy.
- Leki przyjmowane regularnie oraz rozpoznane uczulenia.
- Cel badania: rozpoznanie dolegliwości czy kontrola znanej zmiany.
Rejestracja formularza
Zgłoszenie w przedmiocie ultrasonografii brzucha otwiera formularz zgłoszenia na badanie ultrasonograficzne. Sprawy rozpatruje lekarz z prawem wykonywania zawodu; nadzór: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301, izba olsztyńska.
Usługę prowadzi MEDINOW Sp. z o.o., wpisana do RPWDL pod numerem 000000307381. Wniesienie opłaty uruchamia rozpatrzenie sprawy, natomiast o wystawieniu dokumentu decyduje lekarz.
Skierowanie na badanie kosztuje 69,00 zł. O wystawieniu dokumentu decyduje lekarz. Zarejestruj zgłoszenie na USG.