Czytelnia
Artykuły medyczne i zdrowotne napisane prostym językiem: o objawach, chorobach, lekach i leczeniu. Każdy tekst sprawdza lekarz.
01Wszystkie artykuły
-
E-recepta E-recepta: podstawa prawna, zakres i przebieg wystawienia E-recepta jest postacią dokumentu opisaną w Prawie farmaceutycznym, a nie odrębną usługą. Poniżej zebrano przepisy, które ją regulują, zakres uprawnień lekarza oraz przebieg konsultacji prowadzonej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych. 5 min czytaniaCzytaj → -
Zwolnienie L4 Zwolnienie lekarskie online (e-ZLA): zasady, terminy i obowiązki Zwolnienie lekarskie (e-ZLA) może wystawić lekarz także po konsultacji na odległość, jeśli wywiad i dokumentacja pozwalają mu rzetelnie ocenić, że nie możesz pracować. Zwolnienie trafia elektronicznie do ZUS, a pracodawca z profilem w ZUS widzi je u siebie, więc zwykle niczego nie zanosisz. Pracodawcę zawiadamiasz o nieobecności najpóźniej w drugim dniu, a zwolnienie może objąć najwyżej 3 dni przed dniem badania. 8 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Recepta online: przebieg konsultacji i wymagane dane Konsultacja na odległość jest świadczeniem zdrowotnym o określonym przebiegu i określonej dokumentacji. Opracowanie opisuje, jakie dane pacjent musi przekazać, na czym polega ocena zasadności leczenia oraz co dzieje się z dokumentacją po zakończeniu sprawy. 4 min czytaniaCzytaj → -
Psychiatria Psychiatra online: zasady teleporady i granice leczenia zdalnego Lekarz, także psychiatra, może zbadać pacjenta na odległość, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a receptę na kontynuację leczenia może wystawić nawet bez badania, na podstawie dokumentacji (art. 42 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Online najlepiej sprawdza się kontynuacja leczenia, które już działa. Rozpoznanie, nowe leczenie, zmiana leku i nagłe pogorszenie stanu wymagają kontaktu bezpośredniego. Przy myślach samobójczych dzwoń pod 112 albo 800 70 2222. 5 min czytaniaCzytaj → -
Leki Interakcje leków: dlaczego wywiad lekowy przesądza o decyzji lekarza Interakcja to zmiana działania jednego leku pod wpływem drugiego, pożywienia albo leku przyjmowanego samodzielnie. Opracowanie wyjaśnia, dlaczego wywiad lekowy jest obowiązkowym elementem dokumentacji i jak przygotować się do konsultacji. 4 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Kod e-recepty: gdzie go znaleźć i jak zrealizować receptę w aptece Kod e-recepty to 4 cyfry, które w aptece podajesz razem z numerem PESEL. Dostajesz go SMS-em albo e-mailem, zależnie od ustawień Internetowego Konta Pacjenta, a zawsze znajdziesz go na koncie na pacjent.gov.pl oraz w aplikacjach mojeIKP i mObywatel. Z aplikacji możesz też pokazać w aptece kod QR i wtedy nie podajesz numeru PESEL. Zgubiony kod nie oznacza utraty recepty, bo recepta jest zapisana w systemie. 5 min czytaniaCzytaj → -
Leki Leki psychotropowe na receptę: zasady wystawiania i realizacji Receptę na lek z substancją psychotropową albo środkiem odurzającym, na przykład benzodiazepinę, zolpidem czy metylofenidat, lekarz wystawia dopiero po sprawdzeniu, jakie takie leki już ci przepisano i wydano. Bez badania, w ramach kontynuacji leczenia, może ją wystawić tylko wtedy, gdy od ostatniego zbadania minęły najwyżej 3 miesiące. Fentanyl, morfinę, oksykodon i konopie medyczne przepisze wyłącznie po osobistym zbadaniu, więc nie na teleporadzie. Recepta jest ważna 30 dni od wystawienia. 6 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Recepta online: jak zweryfikować podmiot leczniczy i czytać opinie Opinie o serwisach medycznych bywają jedynym punktem odniesienia pacjenta, a jednocześnie najsłabszym dowodem. Opracowanie wskazuje rejestry publiczne pozwalające zweryfikować serwis i lekarza oraz porządkuje ścieżkę reklamacyjną i skargową. 4 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Etapy postępowania z wnioskiem medycznym Co dzieje się po naszej stronie od wysłania formularza do decyzji lekarza. 2 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Dokumentacja wymagana przy wniosku o kontynuację Spis pozycji, które warto mieć pod ręką przed wypełnieniem formularza dotyczącego kolejnego opakowania leku stosowanego regularnie. 2 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Odmowa: powody i rozliczenie opłaty Katalog okoliczności prowadzących do odmowy, sposób potraktowania wniesionej kwoty w każdej z nich oraz dopuszczalne kroki po zamknięciu sprawy. 2 min czytaniaCzytaj → -
Zwolnienie L4 Zwolnienie e-ZLA: obieg dokumentu i okres niezdolności Droga dokumentu e-ZLA między lekarzem, ZUS i zakładem pracy, sposób wyznaczania długości przerwy oraz limit 3 dni dla daty wstecznej. 2 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania E-skierowanie: zakres badań i realizacja w placówce Nośnik e-skierowania, miejsce podania kodu oraz powód, dla którego wystawiony dokument nie przesądza o sposobie opłacenia badania. 2 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Realizacja kodu e-recepty i status dokumentu Zastosowanie otrzymanego kodu, przebieg wydania leku przy okienku oraz miejsce, w którym widnieje bieżący stan dokumentu. 2 min czytaniaCzytaj → -
Psychiatria Co to jest anhedonia: karta informacyjna o utracie zdolności odczuwania przyjemności Anhedonia oznacza utratę albo wyraźne osłabienie zdolności odczuwania przyjemności z czynności, które dotąd ją dawały. Jest jednym z podstawowych objawów epizodu depresyjnego, ale występuje także w innych zaburzeniach i chorobach. Decyzja, czy i jak ją leczyć, zależy od przyczyny i należy do lekarza. Karta porządkuje wiedzę w kolejnych częściach i wskazuje, kiedy potrzebna jest pilna pomoc. 8 min czytaniaCzytaj → -
Psychiatria Zaburzenia lękowe: karta informacyjna o formach, rozpoznaniu i leczeniu Zaburzenia lękowe to grupa zaburzeń psychicznych, w których lęk jest nieproporcjonalny do sytuacji, trwa długo i ogranicza codzienne funkcjonowanie. Należą do nich uogólnione zaburzenie lękowe, zaburzenie paniczne, fobia społeczna i fobie specyficzne. Leczenie łączy zwykle psychoterapię z lekami przeciwdepresyjnymi, a benzodiazepiny wchodzą w grę wyłącznie krótko. Karta porządkuje te zagadnienia i wskazuje, kiedy pomoc jest potrzebna od razu. 10 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Termin ważności w dokumencie: ile ważne jest skierowanie na badanie krwi Zlecenie na badania laboratoryjne nie ma ustawowego terminu ważności i pod tym względem różni się od części innych dokumentów medycznych. Pytanie, ile ważne jest skierowanie na badanie krwi, ma zatem odpowiedź dwuczłonową: przepis terminu nie wyznacza, natomiast laboratoria oczekują realizacji zwykle w ciągu około 30 dni, a część z nich dokumentów starszych nie przyjmuje. Poniżej zebrano źródło tej praktyki, powody odmowy w punkcie pobrań oraz sposób sprawdzenia stanu wpisu. 6 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Rezonans magnetyczny prywatnie: pozycje rachunku, których pracownia nie ujmuje w jednej kwocie Rezonans magnetyczny prywatnie nie ma jednej ceny, ponieważ rachunek składa się z kilku niezależnych pozycji. Na kwotę wpływa badana okolica, obecność środka cieniującego, rodzaj aparatu oraz miasto. Do kosztu badania dochodzi czasem dokument kierujący, gdy pracownia go wymaga, a osobną pozycją bywa konsultacja wyniku u lekarza prowadzącego. Poniżej zebrano czynniki decydujące o rozpiętości cen oraz pytania, które warto zadać przy rezerwacji terminu. 6 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Rachunek w rozbiciu na pozycje: tomografia prywatnie i co podnosi jej cenę Koszt tomografii prywatnie rozkłada się na dwie pozycje rozliczane przez dwie firmy: dokument, który przy tej metodzie jest zawsze wymagany, oraz rachunek pracowni za samo badanie. Rachunek podnoszą przede wszystkim dwie okoliczności: podanie środka cieniującego oraz większy obszar badania, na przykład jama brzuszna wraz z miednicą. Przy środku cieniującym dochodzi zwykle oznaczenie kreatyniny. Cen pracowni ta karta nie podaje jako faktu, bo ustala je każda placówka samodzielnie. 4 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Dwie pozycje rachunku: RTG prywatnie, okolica ciała i liczba projekcji RTG prywatnie rozlicza się w dwóch pozycjach: dokument, który przy tej metodzie jest zawsze wymagany, oraz opłata w pracowni za samo zdjęcie. Kwota po stronie pracowni zależy przede wszystkim od okolicy ciała oraz od liczby wykonanych projekcji. Opis radiologa bywa zawarty w cenie badania albo rozliczany odrębnie, dlatego ten punkt warto sprawdzić w cenniku. Rozpatrzenie zgłoszenia o dokument w trybie zdalnym kosztuje 69,00 zł. 4 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta USG brzucha prywatnie: cena w rozbiciu na pozycje, które ustala pracownia Cena USG prywatnie nie jest jedną liczbą, ponieważ zależy od badanej okolicy oraz od doświadczenia lekarza wykonującego badanie. Zakres obejmujący kilka narządów wyceniany jest inaczej niż ocena pojedynczej okolicy, a różnice występują też między gabinetami w jednym mieście. Dokument kierujący zwykle nie jest tu wymagany; ma jednak znaczenie wtedy, gdy żąda go placówka albo gdy zakres badania ma dobrać lekarz, a nie sam pacjent. 6 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Granica między ścieżkami: skierowanie od prywatnego lekarza a NFZ Skierowanie od prywatnego lekarza, w tym powstałe w konsultacji zdalnej, realizuje się odpłatnie i nie otwiera drogi do świadczenia finansowanego przez Fundusz. Na badanie bezpłatne potrzebne jest zlecenie od lekarza, który ma umowę z Funduszem. Wyjątki obejmują między innymi niektóre programy profilaktyczne, do których dokument nie jest wymagany. Jeżeli celem jest ścieżka refundowana, drogę zaczyna się od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który skieruje do specjalisty albo zleci badanie z zakresu przypisanego tej opiece. 5 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania E-skierowanie: dokument w systemie P1, kod i realizacja w rejestracji E-skierowanie to dokument w postaci elektronicznej, zapisany w krajowym systemie teleinformatycznym oznaczonym jako P1. Pacjent nie otrzymuje papieru, tylko czterocyfrowy kod, który wraz z numerem PESEL podaje się w rejestracji placówki. Kod przychodzi e-mailem, a samo skierowanie widać na Internetowym Koncie Pacjenta oraz w prowadzonej przez tę samą instytucję aplikacji mobilnej. 6 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Kod skierowania: jak wygląda i jak go sprawdzić Kod skierowania ma cztery cyfry i razem z numerem PESEL wystarcza do rejestracji w pracowni. Na wydruku informacyjnym widnieją jednak także inne kody: identyfikator dokumentu oraz kod specjalności lub komórki organizacyjnej, i tych w rejestracji nie podaje się jako kodu dostępu. Kod przychodzi e-mailem i jest widoczny na Internetowym Koncie Pacjenta. 4 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Termin realizacji dokumentu: ile jest ważne skierowanie na rezonans magnetyczny Skierowanie na rezonans nie ma ustawowego terminu ważności, więc pytanie o to, ile jest ważne skierowanie na rezonans, nie ma odpowiedzi w postaci liczby dni zapisanej w przepisach. W ścieżce refundowanej kluczowy jest inny moment: zapis na listę oczekujących, od którego dokument czeka na wyznaczony termin, choćby przypadał za kilka miesięcy. Oryginał w postaci papierowej dostarcza się do pracowni w ciągu 14 dni od zapisu; wpis elektroniczny pracownia odczytuje w systemie. 4 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Przygotowanie do USG jamy brzusznej: protokół doby poprzedzającej i poranka badania Przygotowanie do USG jamy brzusznej sprowadza się do jednego warunku podstawowego: na badanie przychodzi się na czczo, zwykle po około sześciu godzinach bez jedzenia. Dobę wcześniej obowiązuje dieta lekkostrawna, bez napojów gazowanych, surowych warzyw i roślin strączkowych. Wodę niegazowaną w niewielkiej ilości zwykle wolno wypić, a leki przyjmowane na stałe bierze się dotychczasowym trybem, o ile lekarz nie zalecił inaczej. 6 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Tomografia z kontrastem: wykaz czynności przed terminem i adnotacje do zgłoszenia Tomografia z kontrastem wymaga przygotowania w trzech punktach. Pierwszym jest przerwa w jedzeniu, zwykle około 4 do 6 godzin przed terminem. Drugim aktualne oznaczenie kreatyniny wraz z przeliczonym wskaźnikiem filtracji, o które pracownia często prosi, ponieważ kontrast wydalają nerki. Trzecim zgłoszenie odczynów uczuleniowych, zwłaszcza na środki jodowe, a także chorób nerek i tarczycy oraz przyjmowania metforminy. 6 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Rezonans z kontrastem: powody podania gadolinu i wymogi formalne przed badaniem Rezonans z kontrastem to wariant badania, w którym podaje się środek gadolinowy poprawiający ocenę zmian zapalnych, nowotworowych oraz naczyń. Wariant ten wymaga dokumentu kierującego i zwykle aktualnego oznaczenia kreatyniny, ponieważ kontrast wydalany jest przez nerki. Często zaleca się też powstrzymanie się od jedzenia przez kilka godzin przed terminem. Reakcje na środek gadolinowy występują rzadko; wcześniejsze odczyny oraz choroby nerek zgłasza się przed podaniem. 6 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Aparat o innej konstrukcji: rezonans otwarty przy klaustrofobii i jego ograniczenie Rezonans otwarty ułatwia badanie osobom z klaustrofobią oraz osobom o dużej masie ciała, ponieważ konstrukcja aparatu nie zamyka badanego w wąskim tunelu. Ma jednak ograniczenie: aparaty otwarte mają zwykle niższe pole magnetyczne, więc obraz bywa mniej szczegółowy. Drugą drogą jest badanie w sedacji albo w znieczuleniu, dostępne w wybranych pracowniach. Pomagają też rzeczy proste: zgłoszenie lęku przy zapisie, osoba towarzysząca, słuchawki z muzyką oraz lusterko. 4 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Wskazanie jako miara terminu: ile jest ważne skierowanie na RTG Skierowanie na RTG nie ma ustawowego terminu ważności i obowiązuje tak długo, jak długo trwa wskazanie medyczne opisane w jego treści. Pracownia może jednak poprosić o nowy dokument, gdy stary jest wyraźnie nieaktualny, ponieważ badanie rentgenowskie wymaga uzasadnienia ekspozycji na promieniowanie. Reguła obejmuje także prześwietlenie płuc oraz zdjęcia kręgosłupa, a stan dokumentu sprawdza się na Internetowym Koncie Pacjenta. 4 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Dwie metody, jedna reguła: ile jest ważne skierowanie na USG i tomografię Skierowania na USG i tomografię nie mają ustawowego terminu ważności, więc pytanie o to, ile jest ważne skierowanie na USG, nie ma odpowiedzi w postaci liczby dni wynikającej z przepisów. W ścieżce refundowanej decyduje zapis na listę oczekujących, a oryginał w postaci papierowej dostarcza się w ciągu 14 dni od zapisu. Przy tomografii dochodzi jedna różnica: radiolog może oczekiwać aktualnego uzasadnienia, ponieważ badanie wiąże się z promieniowaniem. 4 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Rejestr uprawnień: czy lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na rezonans Na badanie finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia lekarz rodzinny nie kieruje. Pytanie, czy lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na rezonans, ma zatem dwie odpowiedzi zależne od trybu rozliczenia: w ścieżce refundowanej dokument wystawia lekarz poradni specjalistycznej, rehabilitacji leczniczej albo opieki psychiatrycznej, natomiast przy badaniu odpłatnym zlecenie wystawi każdy lekarz z prawem wykonywania zawodu, również podczas konsultacji prowadzonej na odległość. 6 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Rejestr uprawnień: czy lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na tomograf W ścieżce refundowanej lekarz rodzinny może wystawić skierowanie na tomograf wyłącznie w dwóch przypadkach: na tomografię płuc po nieprawidłowym zdjęciu klatki piersiowej oraz na tomografię tętnic wieńcowych w ramach opieki koordynowanej. Pozostałe zakresy, w tym tomografię głowy i jamy brzusznej, zleca w tym trybie lekarz specjalista. Zlecenia rentgenowskie wyglądają inaczej: zdjęcie klatki piersiowej oraz zdjęcia kości bez środka cieniującego pozostają w uprawnieniach podstawowej opieki. Przy badaniu rozliczanym odpłatnie dokument wystawi każdy lekarz, także w trybie zdalnym. 4 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Uprawnienia do zlecenia: kto wystawia skierowanie na USG piersi i pozostałe badania Odpowiedź na pytanie, kto wystawia skierowanie na USG piersi, zależy od tego, kto badanie rozlicza. Przy realizacji odpłatnej ocenę piersi, tarczycy czy jamy brzusznej zwykle wykonuje się bez dokumentu, a jeżeli placówka go oczekuje, wystawi go każdy lekarz, w tym internista i lekarz prowadzący konsultację zdalną. W ścieżce refundowanej ocenę piersi zleca najczęściej ginekolog, natomiast jamę brzuszną może zlecić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej. 4 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Podstawa wymogu: czy na rezonans trzeba mieć skierowanie przy każdym trybie Odpowiedź na pytanie, czy na rezonans trzeba mieć skierowanie, zależy od trybu rozliczenia i od tego, czy protokół obejmuje środek cieniujący. Przy realizacji odpłatnej wiele pracowni wykona badanie bez dokumentu, ponieważ metoda nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Dokument jest natomiast zwykle wymagany przy wariancie ze środkiem cieniującym i zawsze w ścieżce finansowanej przez Fundusz. Nawet tam, gdzie nie jest obowiązkowy, opis wskazań pozwala dobrać protokół oraz okolicę badania. 4 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Uzasadnienie ekspozycji: dlaczego RTG bez skierowania nie jest możliwe Wykonanie RTG bez skierowania nie jest możliwe i nie zmienia tego opłacenie badania z własnych środków. Powodem jest promieniowanie jonizujące: każde jego użycie wymaga uzasadnienia postawionego przez lekarza, a uzasadnieniem tym jest właśnie treść dokumentu. Reguła obejmuje zdjęcia płuc, kręgosłupa, kończyn i zatok, a także zdjęcie zęba, na które dokument wystawia zwykle lekarz dentysta. Dokument może powstać w konsultacji zdalnej, a kod podaje się w rejestracji pracowni razem z numerem PESEL. 4 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Derealizacja: karta informacyjna o objawach, przyczynach i ścieżce diagnostycznej Derealizacja to doświadczenie, w którym otoczenie wydaje się nierzeczywiste, odległe, płaskie albo jak oglądane przez szybę, przy czym osoba zwykle zachowuje świadomość, że to wrażenie, a nie stan faktyczny. Najczęściej pojawia się w silnym lęku i podczas napadów paniki, rzadziej ma podłoże neurologiczne lub wynika z działania substancji. Gdy zaczyna się nagle i towarzyszą jej objawy neurologiczne, wymaga pilnej diagnostyki. 7 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Atak paniki: objawy, postępowania w napadzie i dróg leczenia Atak paniki to nagły napad bardzo silnego lęku, któremu towarzyszą objawy z ciała, takie jak kołatanie serca, duszność czy zawroty głowy; szczyt nasilenia przychodzi w ciągu kilku minut. Pierwszy taki epizod, szczególnie z bólem w klatce piersiowej, wymaga wykluczenia przyczyn kardiologicznych. Nawracające napady leczy się psychoterapią oraz lekami z grupy SSRI, które dobiera psychiatra. 8 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Wypalenie zawodowe - objawy, rozpoznanie, leczenie i zwolnienie Wypalenie zawodowe to stan wyczerpania wynikający z przewlekłego stresu w pracy, którego nie udało się skutecznie opanować. W klasyfikacji ICD-11 Światowa Organizacja Zdrowia opisuje je jako zjawisko zawodowe, a nie jako chorobę. Zwolnienie lekarskie nie jest wystawiane na samo „wypalenie”, lecz na podstawie objawów i rozpoznania ocenionego przez lekarza, na przykład zaburzeń adaptacyjnych, lękowych albo depresyjnych. 8 min czytaniaCzytaj → -
Psychiatria Depresja w karcie informacyjnej: objawy, rozpoznanie, leczenie i leki Depresja to choroba, w której co najmniej przez 2 tygodnie utrzymuje się obniżony nastrój albo utrata zainteresowań i radości, a towarzyszą im zaburzenia snu, spadek energii i trudności z koncentracją. Leczy się ją psychoterapią i lekami przeciwdepresyjnymi, a w cięższych postaciach zwykle obiema metodami łącznie. Do psychiatry w ramach NFZ nie jest potrzebne skierowanie. Ten tekst porządkuje objawy, przyczyny, tryb rozpoznania i leczenia oraz wskazuje, kiedy pomoc jest potrzebna od razu. 8 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Borderline w karcie informacyjnej: objawy, rozpoznanie i leczenie Borderline, czyli osobowość chwiejna emocjonalnie, to zaburzenie osobowości, w którym utrwalony wzorzec niestabilnych emocji, relacji i obrazu siebie łączy się z impulsywnością. Podstawą leczenia jest długoterminowa psychoterapia o udokumentowanej skuteczności, na przykład terapia dialektyczno-behawioralna (DBT); leki nie usuwają zaburzenia, mogą jedynie łagodzić wybrane objawy. Ten tekst zestawia objawy, przyczyny, tryb rozpoznania i leczenia oraz wskazuje, kiedy pomoc jest potrzebna natychmiast. 9 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Schizofrenia w karcie informacyjnej: objawy, przyczyny, rozpoznanie i leczenie Schizofrenia to choroba psychiczna, w której obok objawów psychotycznych, takich jak urojenia i omamy, występują objawy negatywne (wycofanie, spłycenie emocji, utrata motywacji) oraz zaburzenia poznawcze. Leczy się ją lekami przeciwpsychotycznymi i rehabilitacją psychospołeczną, a o przebiegu w dużej mierze decyduje ciągłość terapii. Ta karta porządkuje fakty o objawach, rozpoznaniu i leczeniu oraz rozdziela to, co można przeprowadzić zdalnie, od tego, co wymaga psychiatry. 8 min czytaniaCzytaj → -
Leki Nerwica lękowa w karcie informacyjnej: objawy, przyczyny, rozpoznanie i leczenie Nerwica lękowa to potoczna nazwa grupy zaburzeń lękowych i pokrewnych, do której należą między innymi zaburzenie lękowe uogólnione, napady paniki i zaburzenia pod postacią somatyczną. Skuteczne są psychoterapia, przede wszystkim poznawczo-behawioralna, oraz leki, najczęściej z grupy SSRI. Karta zestawia objawy, przyczyny, drogę do rozpoznania i metody leczenia oraz wskazuje, co można załatwić wnioskiem o kontynuację leczenia online, a kiedy potrzebny jest psychiatra. 8 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Karta informacyjna: ADHD u dorosłych - objawy, procedura diagnozy i leczenie ADHD u dorosłych objawia się przede wszystkim trudnościami z utrzymaniem uwagi, organizacją codziennych zadań i impulsywnością, a nadruchliwość jest zwykle mniej widoczna niż w dzieciństwie. Rozpoznanie stawia psychiatra na podstawie szczegółowego wywiadu, w tym o objawach z dzieciństwa; kwestionariusz przesiewowy, np. ASRS, diagnozą nie jest. Leczenie łączy psychoedukację, psychoterapię i, gdy specjalista uzna to za zasadne, leki. 8 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Karta informacyjna: CHAD, czyli choroba afektywna dwubiegunowa - objawy, rozpoznanie, leczenie CHAD, czyli choroba afektywna dwubiegunowa, to przewlekłe zaburzenie nastroju, w którym występują epizody depresji oraz epizody manii lub hipomanii, przedzielone okresami względnej równowagi. Podstawą leczenia są stabilizatory nastroju, takie jak lit i lamotrygina, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, np. kwetiapina. Lek przeciwdepresyjny podany bez stabilizatora może u osoby z CHAD sprzyjać przejściu w manię, dlatego rozpoznanie i plan leczenia ustala psychiatra. 8 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta OCD, czyli zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne: karta informacyjna o objawach, rozpoznaniu i leczeniu OCD (zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, dawniej nazywane nerwicą natręctw) to stan, w którym powracają niechciane, wywołujące lęk myśli, obrazy lub impulsy, czyli obsesje, a chory wykonuje powtarzalne czynności albo rytuały w myślach, czyli kompulsje, żeby ten lęk zmniejszyć. Udokumentowaną skuteczność mają terapia poznawczo-behawioralna z ekspozycją oraz leki z grupy SSRI, w części przypadków także klomipramina. Rozpoznanie i pierwszy dobór leczenia należą do psychiatry; ta karta porządkuje informacje przydatne przed wizytą i w trakcie terapii. 8 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta PTSD w karcie informacyjnej: zespół stresu pourazowego od objawów do leczenia PTSD to zespół stresu pourazowego: zaburzenie, które rozwija się po zdarzeniu traumatycznym i obejmuje nawracające, natrętne wspomnienia, unikanie wszystkiego, co przypomina o urazie, oraz stan nadmiernej czujności. Podstawą leczenia jest psychoterapia skoncentrowana na traumie, a leki z grupy SSRI, takie jak sertralina czy paroksetyna, pełnią rolę wspomagającą. Ten tekst zestawia objawy, czynniki ryzyka, tryb rozpoznania i leczenia oraz wskazuje, kiedy pomoc jest potrzebna natychmiast. 8 min czytaniaCzytaj → -
Psychiatria Psychoterapia w rekordzie świadczeń: nurty, ścieżki dostępu w NFZ i rola leków Psychoterapia to leczenie zaburzeń psychicznych prowadzone przez psychoterapeutę za pomocą rozmowy i pracy w relacji terapeutycznej; w wielu zaburzeniach ma znaczenie porównywalne z lekami. Szeroką bazę badań mają m.in. terapia poznawczo-behawioralna i terapia psychodynamiczna. W NFZ psychoterapia jest dostępna m.in. w poradniach zdrowia psychicznego, na skierowanie z planem leczenia, oraz w centrach zdrowia psychicznego, gdzie skierowanie nie jest potrzebne. 7 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Melatonina na sen w świetle dokumentów: dla kogo, o jakiej porze i z jakimi lekami Melatonina na sen ma udokumentowane miejsce przede wszystkim w krótkotrwałym leczeniu pierwotnej bezsenności z niską jakością snu u osób po 55. roku życia; tak brzmi wskazanie w Charakterystyce Produktu Leczniczego Circadin. Przyjmuje się ją po posiłku, 1-2 godziny przed snem. W badaniach odstawienie nie dawało efektu odbicia, ale melatonina może powodować senność, a z alkoholem traci skuteczność. 8 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Tomografia prywatnie bez skierowania: dlaczego pracownia jej nie wykona Tomografii komputerowej nie wykonuje się prywatnie bez skierowania: pracownia potrzebuje go także wtedy, gdy badanie jest opłacane z własnych środków, bo tomografia używa promieniowania jonizującego, a takie badanie wykonuje się wyłącznie na podstawie skierowania lub zlecenia z uzasadnieniem lekarza. Skierowanie na płatną tomografię może wystawić lekarz także po konsultacji na odległość, ale nie daje ono prawa do badania na NFZ. Bez skierowania tomografię wykonuje się tylko w badaniach przesiewowych, na przykład w programie profilaktyki raka płuca, oraz w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia. 6 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Tryb rozliczenia decyduje: USG i badania krwi bez skierowania Odpowiedź na pytanie o USG i badania krwi bez skierowania zależy od trybu rozliczenia, nie od rodzaju badania: w trybie odpłatnym jedno i drugie wykonuje się zwykle bez dokumentu. Zlecenie jest natomiast potrzebne w ścieżce refundowanej oraz wtedy, gdy wymaga go konkretna placówka. Osobno od wymogu formalnego zlecenie ma sens merytoryczny: dobiera zakres do objawów i do przyjmowanych leków, co liczy się przy kontroli prowadzonego leczenia. 3 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Dwie zasady, dwa pytania: rezonans czy tomografia Pytanie, czy wybrać rezonans czy tomografię, ustala się na poziomie zasady działania obu metod. Przekrój tomograficzny korzysta z promieniowania rentgenowskiego, zajmuje kilka minut i dobrze przedstawia kości, płuca, krwawienia oraz złamania. Pole magnetyczne promieniowania nie używa, trwa od 15 do 45 minut i lepiej przedstawia tkanki miękkie: mózg, rdzeń, krążki międzykręgowe, więzadła i łąkotki. O wyborze decyduje lekarz na podstawie pytania klinicznego. 4 min czytaniaCzytaj → -
Skierowania Osiem do dwunastu godzin: przygotowanie do badania krwi Przygotowanie do badania krwi opiera się na dwóch warunkach: pobranie rano oraz post trwający od ośmiu do dwunastu godzin, przy czym wodę niegazowaną można pić. Post ma znaczenie szczególne przy glukozie, lipidogramie i insulinie; przy morfologii czy oznaczeniu TSH często nie jest konieczny, choć laboratoria go zalecają. Kawa, napoje słodzone, guma do żucia i papierosy przed pobraniem mogą zafałszować wynik. 3 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Ankieta i metal przy sobie: przygotowanie do rezonansu krok po kroku Przygotowanie do rezonansu rozkłada się na trzy sprawy: ankietę bezpieczeństwa wypełnianą przed badaniem, metal odłożony przed wejściem do pomieszczenia z aparatem oraz hałas, na który pracownia wydaje słuchawki albo zatyczki. W ankiecie zgłasza się rozrusznik serca, implant ślimakowy, klipsy naczyniowe, implanty metalowe oraz opiłki metalu. Przy protokole ze środkiem cieniującym pracownia może zalecić post i poprosić o aktualny wynik kreatyniny. 3 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Korzyść wobec ryzyka: RTG w ciąży i decyzja lekarza O wykonaniu RTG w ciąży decyduje lekarz, porównując korzyść wobec ryzyka, a nie reguła ogólna zapisana z góry. Zdjęcia okolic odległych od brzucha, czyli na przykład zębów albo kończyn, wykonywane z osłoną wiążą się z bardzo małą dawką dla płodu. Ciążę albo samą jej możliwość zgłasza się dwukrotnie: w formularzu zgłoszenia i wobec technika przed badaniem. 3 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Dni albo miesiące: ile się czeka na rezonans magnetyczny prywatnie i w ścieżce refundowanej Odpowiedź na pytanie, ile się czeka na rezonans magnetyczny prywatnie, brzmi zwykle kilka dni; w ścieżce refundowanej oczekiwanie liczy się natomiast w tygodniach albo miesiącach i bywa bardzo różne między województwami. Terminy w placówkach rozliczających badanie z Funduszem sprawdza się w wyszukiwarce pod adresem terminyleczenia.nfz.gov.pl, z podziałem na przypadki pilne i stabilne. Wąskim gardłem bywa jednak nie aparat, a samo zlecenie. 4 min czytaniaCzytaj → -
E-recepta Szybka recepta online: od czego naprawdę zależy tempo Tempa wystawienia recepty online nie wyznacza liczba minut, tylko kompletność przekazanych danych i rodzaj leku. Część wniosków lekarz rozstrzyga po jednym przeczytaniu, część wymaga pytania zwrotnego, a przy niektórych lekach przepisy wymagają badania i tego nie skraca nic. 9 min czytaniaCzytaj →
Nic nie znaleźliśmy. Spróbuj innego słowa albo wybierz temat „Wszystkie”.
E-recepta od 59,00 zł Zamów