Co obejmuje ocena: nerki, układ kielichowo-miedniczkowy i pęcherz
Zakres rozkłada się na trzy poziomy. Pierwszy to same nerki: ich wielkość i budowa. Drugi to układ kielichowo-miedniczkowy, w którym badanie wykrywa poszerzenie, czyli zastój moczu powyżej przeszkody. Trzeci to pęcherz moczowy wraz ze złogami, jeżeli są obecne.
Czwarty element wychodzi poza samą anatomię i jest pomiarem: ilość moczu pozostająca w pęcherzu po jego opróżnieniu. Z tego powodu badanie przebiega w dwóch odsłonach, przy pęcherzu wypełnionym i po mikcji.
Opis wykonuje badający w pracowni, a wnioski wiąże z objawami i z wynikami oznaczeń lekarz prowadzący. Pozostałe okolice badane tą metodą zbiera strona skierowanie na USG.
| Element zakresu | Co jest oceniane |
|---|---|
| Nerki | wielkość oraz budowa narządu |
| Układ kielichowo-miedniczkowy | obecność poszerzenia, czyli zastoju moczu |
| Złogi | obecność i położenie |
| Pęcherz moczowy | ściana i zawartość przy wypełnieniu |
| Zaleganie po mikcji | ilość moczu pozostająca po opróżnieniu pęcherza |
Pełny pęcherz jako warunek czytelnego obrazu
Przygotowanie jest tu jedyną czynnością, którą pacjent wykonuje sam, a jednocześnie warunkuje wartość całego terminu. Około litra wody wypitej w ciągu godziny przed badaniem wypełnia pęcherz na tyle, by jego ściana i zawartość były dostępne ocenie.
Druga część warunku jest równie ważna: do chwili badania nie oddaje się moczu. Opróżnienie pęcherza w poczekalni oznacza, że część zakresu nie zostanie oceniona, a pomiar zalegania po mikcji traci punkt odniesienia.
Jeżeli utrzymanie wypełnienia jest trudne, warto powiedzieć o tym w rejestracji przed wejściem do gabinetu, a nie po badaniu. Zakres przygotowania do oceny pozostałych narządów brzucha opisuje karta przygotowanie do USG jamy brzusznej.
| Moment | Czynność |
|---|---|
| Około godziny przed terminem | wypicie około litra wody niegazowanej |
| Od wypicia do badania | powstrzymanie się od oddawania moczu |
| Pierwsza odsłona badania | ocena przy pęcherzu wypełnionym |
| Druga odsłona badania | pomiar zalegania po opróżnieniu pęcherza |
Powody notowane w sprawach układu moczowego
Rejestr wymienia cztery okoliczności, a każda prowadzi do innego pytania w zleceniu. Przy infekcjach nawracających liczy się ich liczba i odstępy; przy dolegliwości lędźwiowej strona ciała i to, czy ból promieniuje; przy kontroli kamicy data poprzedniego badania.
Warto rozdzielić dwie sytuacje, które łatwo pomylić: pierwsze zgłoszenie w sprawie dolegliwości i kontrolę stanu już rozpoznanego. Przy kontroli lekarz porównuje zakres z poprzednim badaniem, więc jego opis jest załącznikiem przydatnym bardziej niż opis objawów.
- Nawracające infekcje dróg moczowych, z podaniem ich liczby i odstępów.
- Dolegliwość w okolicy lędźwiowej, z określeniem strony ciała.
- Kontrola kamicy rozpoznanej wcześniej.
- Nieprawidłowy wynik oznaczenia kreatyniny.
Nieprawidłowa kreatynina jako osobny powód
Oznaczenie kreatyniny pojawia się przy badaniach obrazowych w dwóch zupełnie różnych rolach i warto ich nie mieszać. Przy przekrojach ze środkiem cieniującym jest warunkiem bezpieczeństwa przed podaniem kontrastu. Tutaj jest powodem samego zlecenia: nieprawidłowy wynik stanowi powód, by obejrzeć nerki.
W formularzu wpisuje się zatem nie tylko fakt, że wynik był nieprawidłowy, lecz także jego datę oraz to, czy był powtarzany. Zakres oznaczeń laboratoryjnych zbiera strona skierowanie na badania krwi.
Zlecenie przy metodzie, która nie korzysta z promieniowania
Brak promieniowania sprawia, że w trybie odpłatnym część placówek przyjmuje termin bez dokumentu. Reguła ta nie jest jednak powszechna: inne placówki zlecenia wymagają, dlatego ich praktykę warto potwierdzić przed rezerwacją. Rozkłada ją karta USG i badania krwi bez skierowania.
Zlecenie ma tu także znaczenie merytoryczne: wskazuje badającemu, czy oceniany jest zastój, kamica czy zaleganie, więc badanie obejmuje to, o co w sprawie chodzi. Jak długo dokument pozostaje przydatny, omawia karta ważność skierowania na USG i tomografię.
Podział uprawnień w ścieżce refundowanej
W ścieżce finansowanej przez Fundusz uprawnienia są podzielone: część badań ultrasonograficznych, w tym jamy brzusznej, zleca lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, a pozostałe lekarz specjalista. Który lekarz zleca badania poszczególnych okolic, porządkuje karta skierowanie na USG piersi.
Dokument powstały ze zgłoszenia zdalnego realizuje się w placówce rozliczającej badanie z pacjentem i do świadczenia refundowanego nie uprawnia. Rozdział obu ścieżek omawia karta skierowanie od prywatnego lekarza a NFZ.
Rozliczenie w dwóch miejscach
Pierwsze rozliczenie następuje przy zgłoszeniu: 69,00 zł za rozpatrzenie formularza i wystawienie dokumentu, jeżeli ocena wypadnie pozytywnie. Dopłata 29,00 zł dotyczy kolejności rozpatrywania i nie zmienia treści decyzji.
Drugie rozliczenie następuje w rejestracji pracowni i obejmuje badanie oraz opis wyniku. Kwot tych ta karta nie wymienia, bo ustala je placówka; ich składniki zbiera karta USG prywatnie: cena. Gdy lekarz odmówi, wniesiona opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku.
Ból lędźwi z gorączką i dreszczami: tryb pilny
Zgłoszenie zdalne prowadzi sprawy planowe. Zestaw objawów wskazujący na ostry proces w nerce wymaga oceny bezpośredniej, bez oczekiwania na termin badania obrazowego.
- Dolegliwość lędźwiowa z gorączką i dreszczami: ocena lekarska tego samego dnia albo szpitalny oddział ratunkowy.
- Całkowite zatrzymanie oddawania moczu: szpitalny oddział ratunkowy.
- Dolegliwość narastająca w ciągu godzin, z wymiotami: szpitalny oddział ratunkowy, nie formularz zdalny.
Dane do formularza w sprawie nerek i pęcherza
Komplet przygotowany przed rejestracją pozwala ją zamknąć w jednym podejściu. Pozycje związane z promieniowaniem i środkiem cieniującym w tej metodzie nie występują.
- Numer PESEL oraz adres poczty elektronicznej.
- Strona ciała przy dolegliwości jednostronnej.
- Liczba i odstępy przebytych infekcji dróg moczowych.
- Data i wynik ostatniego oznaczenia kreatyniny.
- Opisy wcześniejszych badań tej okolicy, w tym kontroli kamicy.
- Leczenie zastosowane dotychczas i jego rezultat.
- Leki przyjmowane regularnie oraz rozpoznane uczulenia.
- Cel badania: ocena wstępna albo kontrola stanu rozpoznanego.
Rejestracja sprawy o obrazowanie układu moczowego
Formularz otwiera formularz zgłoszenia na badanie ultrasonograficzne. Sprawę rozpatruje lekarz z prawem wykonywania zawodu, a kod przy ocenie pozytywnej przychodzi e-mailem i pozostaje widoczny na Internetowym Koncie Pacjenta.
Pozostałe rodzaje zleceń prowadzi wykaz skierowań. Rejestracja formularza i wniesienie opłaty nie przesądzają decyzji: zasadność zlecenia bada lekarz.
Skierowanie na badanie kosztuje 69,00 zł. O wystawieniu dokumentu decyduje lekarz. Zgłoś sprawę o badanie układu moczowego.