Pomiar gęstości mineralnej kości: przedmiot zlecenia i tryb rozpatrzenia
Przedmiotem zlecenia jest pomiar, nie rozpoznanie. Dokument wskazuje miejsce badania oraz cel, w jakim pomiar ma być wykonany, a wnioski z uzyskanej wartości wyciąga lekarz prowadzący sprawę pacjenta.
Rejestracja obejmuje wypełnienie formularza, wskazanie okolicy pomiaru, opisanie okoliczności i wniesienie opłaty 69,00 zł. Ocenę prowadzi lekarz z prawem wykonywania zawodu. Przy ocenie pozytywnej dokument powstaje w systemie P1, a kod przychodzi e-mailem i widnieje na Internetowym Koncie Pacjenta.
Dopłata 29,00 zł podnosi priorytet sprawy w kolejce rozpatrywania i nie zmienia treści decyzji. Przebieg samej oceny opisuje karta tryb rozpatrzenia wniosku, a pozostałe rodzaje zleceń zbiera wykaz skierowań.
Grupy, dla których lekarz uznaje pomiar za uzasadniony
Powody notowane w rejestrze zgłoszeń dotyczą albo podwyższonego ryzyka wynikającego z wieku i przebiegu leczenia, albo zdarzenia, które już wystąpiło, albo kontroli rozpoczętej wcześniej terapii. Formularz wymaga w każdym z tych wariantów daty i krótkiego opisu okoliczności.
- Kobiety po menopauzie, u których występują czynniki ryzyka.
- Złamanie powstałe po niewielkim urazie.
- Długotrwałe leczenie lekami sterydowymi.
- Kontrola prowadzonego leczenia osteoporozy.
Co wynik pomiaru wyjaśnia i czego nie zastępuje
Pomiar podaje wartość liczbową opisującą gęstość mineralną wybranego miejsca. Odpowiada zatem na pytanie o stan kości w punkcie odniesienia, a powtórzony po czasie pozwala porównać dwie wartości z tego samego miejsca.
Nie zastępuje natomiast oceny całości sytuacji pacjenta. Wartość odczytana z aparatu nabiera znaczenia w połączeniu z wiekiem, przebytymi złamaniami i przyjmowanymi lekami, a to zestawienie prowadzi lekarz prowadzący. Ta karta opisuje wyłącznie zakres zlecenia i przebieg sprawy, nie interpretuje uzyskanych wartości.
Pomiar nie odpowiada też na pytanie o przyczynę odchylenia. Wartość odczytana z aparatu opisuje stan kości w punkcie odniesienia, natomiast ustalenie, co do tego stanu doprowadziło, wymaga zestawienia jej z przebiegiem leczenia oraz z wynikami oznaczeń zleconych osobno. Z tego powodu zgłoszenie zawierające opis dotychczasowego postępowania daje lekarzowi szerszą podstawę niż zgłoszenie ograniczone do nazwy badania.
Wskaźnik T-score jako zapis wyniku
T-score to sposób zapisu wyniku: liczba wyrażająca odchylenie zmierzonej gęstości od wartości przyjętej za punkt porównania. Zapis ujemny oznacza wartość niższą od tego punktu, a im niższa liczba, tym większe odchylenie.
Ponieważ jest to zapis względny, ma sens wyłącznie razem z informacją o miejscu pomiaru i o aparacie. Z tego powodu pracownie proszą o poprzednie wyniki przy badaniu kontrolnym: porównanie prowadzi się dla tego samego miejsca, a nie między różnymi okolicami ciała.
Dwa miejsca pomiaru: odcinek lędźwiowy i szyjka kości udowej
Standardowy zakres obejmuje kręgosłup w odcinku lędźwiowym oraz szyjkę kości udowej. Dwa miejsca zamiast jednego zmniejszają wpływ zmian miejscowych na odczyt, dlatego dokument zwykle wskazuje oba.
Jeżeli w jednym z tych miejsc znajduje się materiał wszczepiony operacyjnie, trzeba to wpisać do formularza. Obecność metalu w polu pomiaru wpływa na odczyt, a informacja o niej pozwala lekarzowi i pracowni ustalić właściwy zakres badania.
Zakres wpisany do dokumentu decyduje o tym, co pracownia zmierzy. Jeżeli pacjent ma za sobą pomiar tylko jednej okolicy, warto to odnotować razem z datą, bo kolejne badanie planuje się zwykle w tym samym miejscu. Rozszerzenie zakresu na drugą okolicę pozostaje decyzją lekarza, a nie następstwem wpisu w formularzu.
Zlecenie w trybie refundowanym i przy rozliczeniu odpłatnym
W trybie refundowanym część zleceń rentgenowskich, w tym zdjęcia kości bez środka cieniującego, pozostaje w uprawnieniach lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, a badanie realizuje placówka mająca umowę z Funduszem. Granice tych uprawnień przy metodach przekrojowych opisuje karta lekarz rodzinny a tomograf.
Dokument wystawiony w konsultacji odpłatnej nie otwiera drogi do świadczenia finansowanego przez Fundusz i służy terminowi rozliczanemu z pacjentem. Podstawę samego wymogu przy metodach rentgenowskich rozkłada karta RTG bez skierowania, a zakres zleceń tej grupy zbiera strona skierowanie na RTG.
Rozliczenie: opłata za rozpatrzenie i odrębna pozycja pracowni
Opłata 69,00 zł pokrywa rozpatrzenie zgłoszenia i wystawienie dokumentu przy ocenie pozytywnej. Nie obejmuje wykonania pomiaru ani opisu wyniku: obie czynności rozlicza pracownia według własnego cennika, którego ta karta nie podaje.
Rozpiętość cen placówek wynika z wyposażenia i zakresu pomiaru, a czynniki kształtujące rachunek przy badaniach rentgenowskich zbiera karta RTG prywatnie: cena. Przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi, co opisuje karta decyzja odmowna i rozliczenie opłaty.
| Pozycja | Kto pobiera opłatę | Kwota |
|---|---|---|
| Rozpatrzenie zgłoszenia i wystawienie dokumentu | MEDINOW Sp. z o.o. | 69,00 zł |
| Wyższy priorytet w kolejce rozpatrywania | MEDINOW Sp. z o.o. | Dopłata 29,00 zł |
| Wykonanie pomiaru i opis wyniku | Pracownia wykonująca badanie | Według cennika placówki |
Czynności poprzedzające termin: metal i leki z wapniem
Pomiar nie wymaga postu ani zmiany pory posiłków. Z okolicy badania usuwa się jednak przedmioty metalowe, w tym elementy odzieży z zapięciami, klamry i biżuterię, ponieważ znajdują się w polu odczytu.
Część pracowni prosi o odstawienie leków z wapniem na dobę przed terminem. Ten wymóg ustala placówka wykonująca badanie, dlatego jej instrukcja ma pierwszeństwo przed opisem ogólnym. Na termin zabiera się kod, dokument tożsamości oraz wyniki poprzednich pomiarów, jeżeli pacjent je posiada.
Przypadki wymagające postępowania natychmiastowego
Zgłoszenie zdalne obsługuje sprawy planowe i nie zastępuje pomocy doraźnej. Pomiar gęstości kości jest badaniem planowym, więc rejestracja formularza nie jest właściwą drogą w sytuacji, która wymaga działania od razu.
- Świeży uraz z podejrzeniem złamania: izba przyjęć albo szpitalny oddział ratunkowy.
- Niemożność obciążenia kończyny albo jej zniekształcenie po urazie: szpitalny oddział ratunkowy.
- Stan zagrażający życiu: numer alarmowy 112.
Pola zgłoszenia na pomiar gęstości kości
Poniższy wykaz obejmuje pozycje, bez których sprawa wraca do uzupełnienia. Dotyczą one tożsamości, okolicy badania oraz okoliczności uzasadniających pomiar.
- PESEL pacjenta oraz wskazanie okolicy pomiaru.
- Data zdarzenia albo początku dolegliwości, które skłoniły do zgłoszenia.
- Przebieg dotychczasowego leczenia i jego rezultat.
- Daty oraz miejsca wcześniejszych pomiarów, jeżeli takie były.
- Leki przyjmowane regularnie, ze wskazaniem sterydów.
- Rozpoznane uczulenia; ciąża albo jej możliwość.
- Cel zgłoszenia: ocena ryzyka czy kontrola prowadzonej terapii.
Kontrola po leczeniu: wiek poprzedniego wyniku w zgłoszeniu
Przy zgłoszeniu kontrolnym data poprzedniego pomiaru jest pozycją równie ważną jak opis dolegliwości, bo od niej zależy, czy porównanie dwóch wartości będzie miało sens. Jeżeli pacjent zna datę i miejsce wykonania poprzedniego badania, wpisuje oba dane do formularza.
Odstęp między pomiarami ustala lekarz prowadzący leczenie i zależy on od przebiegu terapii. Ta karta nie wskazuje jednego terminu, ponieważ decyzja o powtórzeniu pomiaru należy do lekarza oceniającego konkretną sprawę.
Przekazanie formularza do rozpatrzenia
Sprawę w przedmiocie pomiaru gęstości kości rejestruje formularz zgłoszenia na badanie rentgenowskie. Za nadzór medyczny odpowiada lek. Damian Wojno, numer prawa wykonywania zawodu 3211301, Okręgowa Izba Lekarska w Olsztynie.
Podmiotem leczniczym prowadzącym usługę jest MEDINOW Sp. z o.o. z numerem księgi RPWDL 000000307381. Wniesienie opłaty uruchamia rozpatrzenie sprawy, natomiast o wystawieniu dokumentu decyduje wyłącznie lekarz.
Skierowanie na badanie kosztuje 69,00 zł. O wystawieniu dokumentu decyduje lekarz. Zarejestruj zgłoszenie na pomiar.