Odpowiedź krótka: dwa wyjątki i reguła ogólna
Reguła w ścieżce refundowanej brzmi: tomografię zleca specjalista. Od tej reguły istnieją dwa wyjątki przypisane podstawowej opiece zdrowotnej i są one wymienione wprost, a nie wynikają z uznania lekarza.
Pytanie zadawane najczęściej dotyczy głowy i jamy brzusznej, czyli dwóch zakresów, których wyjątki nie obejmują. Dla nich odpowiedź jest zatem przecząca, o ile mówimy o świadczeniu finansowanym przez Fundusz.
Warto od razu rozdzielić dwie sprawy, które w pytaniu zwykle występują razem. Pierwsza dotyczy tego, kto w ogóle może wystawić dokument, druga tego, czy badanie pokryje Fundusz. Wykazy zakresów przypisane specjalizacjom odnoszą się wyłącznie do drugiej z nich.
Dwa zlecenia tomograficzne w rękach podstawowej opieki
Pierwszy wyjątek dotyczy tomografii płuc i jest warunkowy: poprzedza go nieprawidłowe zdjęcie klatki piersiowej. Kolejność ma tu znaczenie, bo wyjątek nie działa jako droga pierwszego wyboru, lecz jako krok następny po badaniu rentgenowskim.
Drugi wyjątek dotyczy tomografii tętnic wieńcowych i przypisany jest opiece koordynowanej, czyli określonej formie prowadzenia pacjenta w podstawowej opiece. Poza tymi dwoma przypadkami zlecenie w tej ścieżce nie powstanie.
Oba wyjątki mają wspólną cechę: są opisane przez okoliczność, a nie przez samą okolicę ciała. Nie wystarczy zatem wskazać zakresu badania; trzeba wykazać sytuację, która wyjątek uruchamia. W pierwszym przypadku jest to wcześniejsze zdjęcie klatki piersiowej z nieprawidłowym wynikiem, w drugim objęcie pacjenta opieką koordynowaną.
- Tomografia płuc po nieprawidłowym zdjęciu klatki piersiowej.
- Tomografia tętnic wieńcowych w ramach opieki koordynowanej.
Pozostałe zakresy: tomografia głowy i jamy brzusznej
Tomografia głowy oraz tomografia jamy brzusznej pozostają w ścieżce refundowanej w uprawnieniach specjalisty. Droga wiedzie zatem przez poradnię specjalistyczną, a podstawowa opieka kieruje w tym celu do niej, nie na samo badanie.
Zakres tej metody zbiera strona skierowanie na tomografię komputerową, a jeden z częstszych zakresów strona skierowanie na tomografię głowy.
Przy planowaniu warto pamiętać, że skierowanie do poradni specjalistycznej i zlecenie na badanie to dwa odrębne dokumenty. Pierwszy otwiera wizytę, drugi powstaje dopiero na niej, a czas całej sprawy jest sumą oczekiwania na jedno i na drugie.
Zlecenia rentgenowskie bez środka cieniującego
Przy badaniach rentgenowskich rozdział uprawnień wygląda odwrotnie: zdjęcie klatki piersiowej oraz zdjęcia kości bez środka cieniującego należą do zleceń wystawianych w podstawowej opiece zdrowotnej. To najczęstsze źródło pomyłki, bo obie metody bywają mylone ze sobą.
Różnica ma skutek praktyczny w kolejności działań: po zdjęcie rentgenowskie idzie się do swojej przychodni, a po tomografię, poza dwoma wyjątkami, do poradni specjalistycznej. Zakres zleceń rentgenowskich zbiera strona skierowanie na RTG.
Warto zauważyć, że wyjątek tomograficzny dotyczący płuc wiąże obie metody w jedną ścieżkę: najpierw zdjęcie klatki piersiowej, które podstawowa opieka zleca samodzielnie, a po nieprawidłowym wyniku tomografia, którą w tym jednym przypadku również może zlecić. Kolejność badań jest tu zarazem kolejnością uprawnień.
Ultrasonografia w uprawnieniach podstawowej opieki
Trzecia metoda, ultrasonografia, dzieli się w tej ścieżce na dwie części: część badań zleca podstawowa opieka, pozostałe specjalista. Przykładem pierwszej grupy jest jama brzuszna, a przykładem drugiej ocena piersi.
Zakres dostępny w konkretnej przychodni warto potwierdzić na miejscu, bo od niego zależy, czy zlecenie powstanie od razu. Rozdział uprawnień przy ocenie piersi opisuje karta kto wystawia skierowanie na USG piersi.
Dlaczego rozdział uprawnień dotyczy tylko ścieżki refundowanej
Rozdział na podstawową opiekę i specjalistę wynika z zasad finansowania świadczeń, nie z samej metody badania. Dlatego działa wyłącznie tam, gdzie badanie pokrywa Fundusz.
Przy rozliczeniu odpłatnym pytanie o uprawnienia traci sens, bo zlecenie nie otwiera dostępu do finansowania. Zostaje pytanie o podstawę wykonania badania, a tę przy metodach z promieniowaniem daje dokument od lekarza, niezależnie od jego specjalizacji.
Wniosek praktyczny dotyczy kolejności pytań w rejestracji. Najpierw warto ustalić, w jakim trybie badanie ma być rozliczone, a dopiero potem pytać o uprawnienia. Pytanie zadane w odwrotnej kolejności prowadzi do odpowiedzi, która w wybranym trybie nie ma zastosowania.
Realizacja odpłatna: dokument od każdego lekarza
Na badanie rozliczane z pacjentem dokument na tomografię oraz na zdjęcie rentgenowskie wystawi każdy lekarz, w tym lekarz prowadzący konsultację zdalną. Nie ma tu wykazu zakresów przypisanych specjalizacjom.
Dokument z tej ścieżki nie otwiera natomiast drogi do świadczenia finansowanego przez Fundusz i nie zastępuje zlecenia specjalisty; rozdział obu dróg opisuje karta skierowanie od prywatnego lekarza a NFZ.
Pediatra, fizjoterapeuta i inni specjaliści
Z pediatrą sprawa jest prosta: pediatra jest lekarzem, więc przy badaniu rozliczanym odpłatnie dokument wystawić może, a w ścieżce refundowanej obowiązują go te same wykazy co pozostałych lekarzy podstawowej opieki.
Inaczej wygląda pytanie o fizjoterapeutę. O zastosowaniu promieniowania jonizującego decyduje lekarz, więc zalecenie fizjoterapeuty nie zastępuje dokumentu, choć bywa jego powodem. W takiej sprawie warto wpisać treść zalecenia do zgłoszenia, bo jest ona okolicznością branżową i uzasadniającą.
Uraz głowy: oddział ratunkowy zamiast zgłoszenia
Zgłoszenie zdalne obsługuje sprawy planowe. Część sytuacji dotyczących głowy wymaga natychmiastowego postępowania i wtedy pytanie o uprawnienia traci znaczenie, bo badanie wykonuje się w trybie pilnym.
- Uraz głowy z utratą przytomności: SOR.
- Uraz głowy z wymiotami: SOR.
- Stan zagrażający życiu: numer alarmowy 112.
Dokument na tomografię z konsultacji zdalnej
Sprawę o dokument na badanie przekrojowe rejestruje formularz zgłoszenia na tomografię. Rozpatrzenie kosztuje 69,00 zł, decyduje lekarz z prawem wykonywania zawodu, a kod przychodzi e-mailem.
Nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301, Okręgowa Izba Lekarska w Olsztynie; rejestr prowadzi MEDINOW Sp. z o.o., RPWDL 000000307381. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Pozostałe rodzaje zleceń zbiera wykaz skierowań.
Skierowanie na badanie kosztuje 69,00 zł. O wystawieniu dokumentu decyduje lekarz. Złóż zgłoszenie o skierowanie na tomografię.