Zaloguj Zamów

Opis leku: Relanium (diazepam) - wskazania, ryzyko uzależnienia i zasady recepty

Relanium to nazwa handlowa diazepamu, leku z grupy benzodiazepin, który według Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL) służy przede wszystkim do leczenia stanów lękowych, a także skurczów mięśni i objawów nagłego odstawienia alkoholu. W rejestrze URPL ma kategorię Rp, a diazepam jest substancją psychotropową grupy IV-P. Ze względu na ryzyko uzależnienia ChPL ogranicza czas leczenia do możliwie najkrótszego. Karta zestawia dane z ChPL bez schematów dawkowania: dawkę ustala lekarz prowadzący.

01Najważniejsze informacje

Nazwa Relanium
Substancja czynna Diazepamum
Kategoria wydawania Rp
Rodzaj leku Benzodiazepina
Usługa Psychiatria
Data publikacji 2026-11-07

1. Identyfikacja produktu: co to za lek

Relanium zawiera diazepam (kod ATC N05BA01), substancję z grupy pochodnych benzodiazepiny, zaliczaną w ChPL do leków psycholeptycznych. Według punktu 5.1 diazepam działa przeciwlękowo, uspokajająco, nasennie, przeciwdrgawkowo i rozluźnia mięśnie szkieletowe. Mechanizm polega prawdopodobnie na nasileniu hamowania, za które w ośrodkowym układzie nerwowym odpowiada kwas gamma-aminomasłowy (GABA).

Podmiotem odpowiedzialnym jest GSK PSC Poland. Pierwsze pozwolenie na dopuszczenie produktu do obrotu wydano w 1969 roku, więc w polskiej dokumentacji medycznej nazwa Relanium pojawia się od dekad. Podstawowe pola opisu zebrano w tabeli.

DaneWartość
Nazwa handlowaRelanium
Substancja czynnadiazepam (Diazepamum)
Grupa lekówbenzodiazepiny, leki psycholeptyczne
Kategoria wydania w URPLRp, zarówno dla tabletek, jak i dla roztworu do wstrzykiwań
Status prawny substancjidiazepam jest substancją psychotropową grupy IV-P
Postaci i moce w obrocietabletki 2 mg, tabletki 5 mg, roztwór do wstrzykiwań 5 mg/ml
Opakowanie tabletek 2 mg według ChPLpudełko z 20 tabletkami w blistrach

2. Zakres wskazań: na co jest Relanium

Punkt 4.1 ChPL wymienia pięć zastosowań tabletek Relanium:

  • leczenie stanów lękowych;
  • leczenie bezsenności związanej z lękiem, ale wyłącznie przy ciężkich zaburzeniach, które uniemożliwiają normalne życie albo powodują skrajny dyskomfort;
  • kontrola skurczów mięśni, także przy spastyczności pochodzenia ośrodkowego;
  • premedykacja przed mniejszymi zabiegami chirurgicznymi;
  • Leczenie objawów nagłego odstawienia alkoholu.

3. Ograniczenia zapisane w charakterystyce

ChPL równie wyraźnie mówi, czego diazepam nie leczy. Benzodiazepiny nie są zalecane w podstawowej terapii zaburzeń psychotycznych. Nie powinny być stosowane w monoterapii depresji ani lęku towarzyszącego depresji, bo może to zwiększać ryzyko samobójstwa. Diazepam nie jest też odpowiedni do leczenia przewlekłych psychoz ani stanów z fobią lub natręctwami. Działanie przeciwdrgawkowe opisuje punkt 5.1, ale drgawek nie ma na liście wskazań tabletek.

Przeciwwskazania z punktu 4.3 to nadwrażliwość na diazepam lub inne benzodiazepiny, myasthenia gravis, ciężka niewydolność oddechowa, zespół bezdechu sennego i ciężka niewydolność wątroby. W ciąży, zwłaszcza w I i III trymestrze, leku nie należy stosować, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W okresie karmienia piersią nie należy go stosować, bo benzodiazepiny przenikają do mleka.

Tabletki zawierają laktozę jednowodną oraz barwnik czerwień koszenilową (E124), który może wywołać reakcję alergiczną. Osoby z dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinny przyjmować tego produktu.

Rozpoznanie przewlekłego lęku i dobór leczenia podstawowego należą do psychiatry. Opis tej grupy zaburzeń zawiera karta o nerwicy lękowej.

4. Moce w opakowaniach i limit czasu terapii

W obrocie są tabletki Relanium 2 mg i 5 mg oraz roztwór do wstrzykiwań 5 mg/ml. Dawkę dobiera lekarz indywidualnie; ChPL wymaga, by leczenie zaczynać od najmniejszej skutecznej dawki. Karta nie podaje schematów dawkowania: sposób przyjmowania opisuje ulotka, a każdą zmianę dawki ustala lekarz.

Kluczowy parametr to czas leczenia. Punkty 4.2 i 4.4 ChPL mówią, że terapia powinna trwać możliwie najkrócej i nie dłużej niż 4 tygodnie przy bezsenności oraz 8-12 tygodni przy stanach lękowych, wliczając w to okres stopniowego odstawiania. Wydłużenie tych okresów wymaga ponownej oceny stanu pacjenta.

ChPL zaleca też, by już na początku leczenia lekarz poinformował pacjenta, że terapia jest ograniczona w czasie, i wyjaśnił, jak dawka będzie zmniejszana. Osoby starsze i osłabione powinny otrzymywać mniejszą dawkę, a przy padaczce trzeba pamiętać o ryzyku napadu po nagłym przerwaniu leczenia.

5. Skutki uboczne i samopoczucie po przyjęciu

Według punktu 4.8 najczęściej występują zmęczenie, senność i osłabienie siły mięśniowej. Zwykle zależą od dawki, pojawiają się głównie na początku leczenia i słabną przy kolejnych podaniach. Pozostałe działania niepożądane mają w tabeli ChPL częstość nieznaną, czyli niemożliwą do określenia na podstawie dostępnych danych. Należą do nich:

  • układ nerwowy: zawroty i bóle głowy, niezborność ruchów, niewyraźna mowa, drżenie, osłabienie czujności, niepamięć następcza;
  • sfera psychiczna: stan splątania, zaburzenia nastroju, depresja, zmiana libido;
  • wzrok: podwójne lub nieostre widzenie;
  • przewód pokarmowy: nudności, suchość w jamie ustnej, nadmierne wydzielanie śliny, zaparcia;
  • krążenie i oddychanie: niedociśnienie, depresja krążeniowa, nieregularny rytm serca, niewydolność serca, w tym zatrzymanie akcji serca, depresja oddechowa, w tym niewydolność oddechowa;
  • Inne: żółtaczka, reakcje skórne, nietrzymanie lub zatrzymanie moczu, pojedyncze przypadki dyskrazji krwi i agranulocytozy, upadki i złamania, zwłaszcza u osób starszych.

6. Reakcje paradoksalne i niepamięć

Osobny wpis dotyczy reakcji paradoksalnych: niepokoju, pobudzenia, drażliwości, agresji, koszmarów sennych, omamów czy zachowań nieadekwatnych do sytuacji. ChPL nakazuje wtedy przerwać leczenie. Takie reakcje są bardziej prawdopodobne u dzieci i osób w podeszłym wieku.

Niepamięć następcza pojawia się zwykle kilka godzin po przyjęciu leku, częściej przy większych dawkach. Dlatego ChPL zaleca, by pacjent miał zapewnione 7-8 godzin nieprzerwanego snu. Osoby zagrożone samobójstwem nie powinny mieć dostępu do dużych ilości diazepamu.

7. Alkohol, opioidy i inne leki

Pacjent przyjmujący diazepam powinien unikać alkoholu. ChPL ostrzega, że połączenie z alkoholem lub lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy może wywołać silne uspokojenie prowadzące do śpiączki lub zgonu oraz klinicznie istotną depresję oddechową i krążeniową.

Najpoważniejsze ostrzeżenie dotyczy opioidów, w tym metadonu i buprenorfiny: razem z benzodiazepiną mogą spowodować sedację, depresję oddechową, śpiączkę i zgon. Takie skojarzenie ChPL ogranicza do pacjentów, u których inne sposoby leczenia są niewystarczające.

Sedację nasilają i wydłużają leki hamujące enzymy CYP3A i CYP2C19, m.in. fluwoksamina, fluoksetyna, omeprazol, ketokonazol, cymetydyna i disulfiram. Kwas walproinowy przyjmowany razem z diazepamem zwiększa ryzyko psychozy, a teofilina może osłabiać jego działanie uspokajające. Pełną listę stale przyjmowanych leków trzeba podać lekarzowi; mechanizm opisuje karta o interakcjach przy wystawianiu recepty.

8. Prowadzenie pojazdów

Uspokojenie, niepamięć, zaburzenia koncentracji i osłabienie mięśni pogarszają zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. ChPL zaleca unikać kierowania tak długo, jak utrzymuje się osłabienie czujności. Ryzyko rośnie, gdy sen był zbyt krótki, a alkohol i inne leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy dodatkowo nasilają zaburzenia.

9. Początek działania i obecność w organizmie

Po połknięciu tabletki diazepam wchłania się szybko i prawie całkowicie, a maksymalne stężenie we krwi osiąga po 30-90 minutach. ChPL odnotowuje, że działanie przeciwlękowe i rozluźniające obserwuje się już po pierwszej dawce.

Okres półtrwania samego diazepamu wynosi 20-50 godzin. Jego aktywny metabolit demetylodiazepam ma okres półtrwania 30-200 godzin, dlatego działanie leku przedłuża się do 2-5 dni, a stan stacjonarny ustala się w ciągu 2 tygodni. U niemowląt, osób starszych i chorych na wątrobę eliminacja może trwać dłużej.

Przedawkowanie samego diazepamu rzadko zagraża życiu, ale może prowadzić do zniesienia odruchów, bezdechu, spadku ciśnienia i śpiączki, a alkohol i inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy nasilają to działanie. Przy podejrzeniu przedawkowania należy wezwać pomoc pod numerem 112.

10. Uzależnienie i status psychotropu

Diazepam jest substancją psychotropową: rozporządzenie w sprawie wykazu substancji psychotropowych umieszcza go w grupie IV-P. Kategoria wydania Relanium w URPL to Rp; ostrzejsza kategoria recepty dotyczy wśród leków psychiatrycznych wyłącznie metylofenidatu i lisdeksamfetaminy z grupy II-P.

ChPL podaje, że stosowanie benzodiazepin może prowadzić do uzależnienia psychicznego i fizycznego. Ryzyko rośnie z dawką i czasem leczenia, a jest większe u osób, które nadużywały alkoholu lub leków, oraz u osób z zaburzeniami osobowości. Po kilku tygodniach może słabnąć działanie nasenne, a charakterystyka zaleca unikać rutynowego powtórnego przepisywania.

Nagłe odstawienie po rozwinięciu uzależnienia fizycznego wywołuje objawy odstawienia: bóle głowy i mięśni, biegunkę, skrajny lęk, napięcie, niepokój, splątanie i drażliwość, a w cięższych przypadkach omamy i napady drgawkowe. Może też wystąpić zjawisko „z odbicia”, czyli przejściowy powrót objawów w silniejszej postaci. Dlatego lek odstawia się stopniowo, według planu lekarza. Porównanie z innymi lekami tej klasy zawiera zestawienie benzodiazepin.

11. Odpowiedniki, refundacja i zakup

Diazepam jest w obrocie także pod innymi nazwami, m.in. DIAZEPAM Ravimed, Diazepam Genoptim, Diazepam Grindeks, Neorelium i Relsed. Produkty różnią się postacią (tabletki, tabletki powlekane, mikrowlewki doodbytnicze, roztwór do wstrzykiwań), więc nie każdy jest prostym zamiennikiem. Wybór odpowiednika należy do lekarza; opis samej substancji zawiera karta diazepamu.

Odpłatność zależy od aktualnego wykazu leków refundowanych ogłaszanego przez Ministra Zdrowia i od wskazania; karta nie podaje kwot. Relanium nie da się legalnie kupić bez recepty. Oferty sprzedaży bez recepty pochodzą z nielegalnych źródeł i niosą ryzyko podróbek o nieznanym składzie i dawce.

12. Recepta i wniosek o kontynuację

Recepta na Relanium to recepta Rp na substancję psychotropową grupy IV-P. Termin jej realizacji wynosi 30 dni, także w postaci elektronicznej (art. 96a ust. 7 pkt 4 Prawa farmaceutycznego). Limit 90 dni stosowania, znany z leków grupy II-P, benzodiazepin grupy IV-P nie obejmuje.

Receptę bez badania, potrzebną do kontynuacji leczenia, dopuszcza art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, jeśli uzasadnia to stan zdrowia odzwierciedlony w dokumentacji. Przy lekach grupy IV-P § 7 ust. 2b rozporządzenia z Dz.U. 2025 poz. 1678 dodaje warunek: od ostatniego zbadania pacjenta nie mogło upłynąć więcej niż 3 miesiące. Lekarz sprawdza też historię leczenia w systemie albo w wywiadzie.

W medirecept wniosek dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia już prowadzonego i udokumentowanego. Formularz z wywiadem ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a pytania dodatkowe trafiają na czat. Nie stawiamy rozpoznania i nie rozpoczynamy leczenia benzodiazepiną; to zadanie psychiatry na wizycie. Lekarz może odmówić, np. gdy czas terapii przekroczył granice z ChPL. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Wymagane dokumenty opisuje karta dokumentacji do wniosku, a zakres usługi strona e-recepty psychiatrycznej.

Karta substancji czynnej

  • Diazepam - Diazepam: benzodiazepina na lęk, skurcze mięśni i odstawienie alkoholu (Rp, IV-P)

02Jak zamówić receptę

  1. 1 Otwierasz formularz Nazwa leku jest już wpisana: Relanium. Wystarczy dodać dawkę.
  2. 2 Odpowiadasz na pytania Podajesz swoje dane i odpowiadasz na kilka pytań o zdrowie. Konto nie jest potrzebne.
  3. 3 Płacisz Cena: 250 zł. Płacisz BLIK-iem albo kartą po wypełnieniu formularza.
  4. 4 Lekarz ocenia wniosek Wniosek czyta lekarz z prawem wykonywania zawodu. Może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
  5. 5 Kod na e-mail Jeśli lekarz wystawi e-receptę, kod przyjdzie na e-mail. W aptece podajesz go razem z numerem PESEL.

O recepcie na Relanium decyduje lekarz. Płacisz za ocenę wniosku, więc przy odmowie opłata nie wraca.

03Kto stoi za Medirecept

  • Lekarz ocenia każdy wniosek Nadzór medyczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
  • Podmiot leczniczy MEDINOW Sp. z o.o., wpis do RPWDL nr 000000307381.
  • Kod e-recepty na e-mail Po decyzji lekarza kod przychodzi na e-mail i widać go też w IKP.
  • Szybka i bezpieczna płatność Płacisz w kilka sekund BLIK-iem albo kartą. Połączenie jest szyfrowane, a danych karty nie widzimy.

04Pytania i odpowiedzi: Relanium

Do czego lekarze przepisują Relanium?

Przede wszystkim na stany lękowe. ChPL wymienia też bezsenność związaną z ciężkim lękiem, skurcze mięśni (w tym spastyczność pochodzenia ośrodkowego), premedykację przed mniejszymi zabiegami i objawy nagłego odstawienia alkoholu. Lek nie powinien być stosowany w monoterapii depresji i nie jest odpowiedni w przewlekłych psychozach. Leczenie ma trwać możliwie krótko, a o wskazaniu w konkretnym przypadku decyduje lekarz.

Relanium to psychotrop? Na jaką receptę się go wydaje?

Tak, diazepam jest substancją psychotropową grupy IV-P. W rejestrze URPL Relanium ma kategorię Rp, ale obowiązują go zasady dla substancji psychotropowych: termin realizacji recepty wynosi 30 dni, a recepta na kontynuację bez badania wymaga, by od ostatniego zbadania pacjenta minęły najwyżej 3 miesiące. Zestawienie tych zasad zawiera karta o receptach na leki psychotropowe.

Jak duże jest ryzyko uzależnienia od Relanium?

Ryzyko jest realne. ChPL podaje, że benzodiazepiny mogą wywołać uzależnienie psychiczne i fizyczne, a ryzyko rośnie z dawką, z czasem leczenia i u osób, które nadużywały alkoholu lub leków. Dlatego terapia lęku ma trwać nie dłużej niż 8-12 tygodni, a bezsenności nie dłużej niż 4 tygodnie, łącznie z odstawianiem. Leku nie przerywa się nagle; plan zmniejszania ustala lekarz.

Jakie zamienniki Relanium odnotowuje rejestr i kto decyduje o zamianie?

Odpowiednikiem bywa inny produkt z diazepamem, np. Neorelium, Diazepam Grindeks czy Diazepam Genoptim, jeśli zgadza się postać i moc. Zamiana na inną benzodiazepinę nie jest prostą wymianą: ChPL ostrzega, że przejście z leku działającego długo na lek działający krótko może wywołać objawy odstawienia. O zamienniku decyduje lekarz, a odpłatność wynika z aktualnego wykazu refundacyjnego.

Czy w trakcie leczenia Relanium można pić alkohol?

Nie. ChPL nakazuje unikać alkoholu w czasie leczenia diazepamem, ponieważ połączenie może nasilić uspokojenie aż do śpiączki lub zgonu i wywołać depresję oddechową. Alkohol pogłębia też zaburzenia czujności, które same w sobie wykluczają prowadzenie auta. Osoba z problemem alkoholowym powinna powiedzieć o tym lekarzowi, bo u niej ryzyko uzależnienia od benzodiazepin jest większe.

Kiedy Relanium zaczyna działać i jak długo zostaje w organizmie?

Maksymalne stężenie we krwi pojawia się 30-90 minut po połknięciu tabletki, a działanie przeciwlękowe ChPL odnotowuje już po pierwszej dawce. Diazepam ma okres półtrwania 20-50 godzin, a jego aktywny metabolit 30-200 godzin, dlatego działanie przedłuża się do 2-5 dni. U niemowląt, osób starszych i chorych na wątrobę eliminacja może trwać jeszcze dłużej.

Czy w trakcie przyjmowania Relanium można prowadzić samochód?

Nie, dopóki czujność jest osłabiona. ChPL wskazuje, że uspokojenie, niepamięć, zaburzenia koncentracji i osłabienie mięśni pogarszają zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Ryzyko rośnie przy zbyt krótkim śnie oraz po alkoholu i innych lekach działających na ośrodkowy układ nerwowy. O własnej sytuacji, np. przy pracy zawodowego kierowcy, warto zapytać lekarza prowadzącego.

05Inne leki

  • Xanax: Alprazolam, benzodiazepina: krótkotrwałe leczenie ciężkich stanów lękowych u dorosłych
  • Afobam: Alprazolam (benzodiazepina, IV-P): krótkotrwałe leczenie ciężkich stanów lękowych
  • Lorafen: Lorazepam (benzodiazepina): lęk i zaburzenia snu, tabletki drażowane
  • Diazepam: Diazepam: benzodiazepina na lęk, skurcze mięśni i odstawienie alkoholu (Rp, IV-P)
  • Alprazolam: Alprazolam: benzodiazepina do krótkiego leczenia ciężkich stanów lękowych (Rp, IV-P)
  • Estazolam: Estazolam: benzodiazepina do krótkotrwałego leczenia bezsenności, grupa IV-P

Ta strona opisuje, jak zamówić receptę, i nie zastępuje porady lekarza. O dawce i sposobie stosowania leku decyduje lekarz. Jeśli zagrożone jest życie, dzwoń pod 112.

Proces tworzenia i weryfikacji tekstów opisują nasze wytyczne redakcyjne.

Opracowanie: redakcja Medirecept · Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)