Rekord leku: agomelatyna - wskazania, próby wątrobowe i kontynuacja leczenia
Agomelatyna to substancja przeciwdepresyjna z kategorią wydania Rp, a jedynym wskazaniem wpisanym do Charakterystyki Produktu Leczniczego są duże epizody depresyjne u osób dorosłych. Działa inaczej niż leki z grupy SSRI: pobudza receptory melatoninowe i blokuje receptory serotoninowe 5-HT2C. Leczenie wymaga badań czynności wątroby przed jego rozpoczęciem i w trakcie, a drogą online można jedynie wnioskować o kontynuację terapii ustalonej wcześniej przez psychiatrę.
01Najważniejsze informacje
| Nazwa | Agomelatyna |
|---|---|
| Substancja czynna | Agomelatinum |
| Kategoria wydawania | Rp |
| Rodzaj leku | Lek przeciwdepresyjny |
| Usługa | Psychiatria |
| Data publikacji | 2026-11-16 |
L25.1 Rekord substancji: agomelatyna w zestawieniu
Agomelatyna jest substancją czynną leku przeciwdepresyjnego o mechanizmie odmiennym od leków z grup SSRI i SNRI. Na tle innych leków przeciwdepresyjnych wyróżnia ją wpływ na układ melatoninowy, który uczestniczy w regulacji rytmu dobowego. Poniższy rekord zbiera dane rejestracyjne z karty produktu referencyjnego.
| Pole rekordu | Wartość |
|---|---|
| Substancja czynna | Agomelatyna, nazwa międzynarodowa agomelatinum. |
| Grupa leków | Agomelatyna należy do innych leków przeciwdepresyjnych, kod ATC N06AX22. |
| Kategoria wydania | Agomelatyna jest wydawana na receptę (Rp). |
| Wykaz substancji psychotropowych | Agomelatyny nie ma na wykazie substancji psychotropowych. |
| Postać i moc w obrocie | Agomelatyna jest dostępna w Polsce jako tabletki powlekane 25 mg. |
| Produkt referencyjny | Produktem referencyjnym agomelatyny jest Valdoxan firmy Les Laboratoires Servier, dopuszczony do obrotu w procedurze centralnej. |
L25.2 Wskazanie zarejestrowane w ChPL
Charakterystyka Produktu Leczniczego Valdoxan wymienia jedno wskazanie: leczenie dużych epizodów depresyjnych u dorosłych. Na pytanie, na co jest agomelatyna, dokumenty rejestracyjne odpowiadają więc krótko: na depresję u osób dorosłych. Rozpoznanie stawia psychiatra na wizycie; objawy i ścieżki leczenia opisuje karta poświęcona depresji.
ChPL zawiera też ograniczenia wiekowe. Nie zaleca się stosowania agomelatyny w leczeniu depresji u osób poniżej 18 lat, ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa ani skuteczności w tej grupie. Agomelatyny nie należy stosować u pacjentów w wieku 75 lat i starszych, bo działania leku u nich nie udokumentowano. Osoby w podeszłym wieku, u których duży epizod depresyjny współistnieje z otępieniem, nie powinny otrzymywać tego produktu.
L25.3 Mechanizm działania i czas do pierwszych efektów
Agomelatyna jest agonistą receptorów melatoninowych MT1 i MT2 oraz antagonistą receptorów serotoninowych 5-HT2C. Charakterystyka odnotowuje, że substancja nie hamuje wychwytu zwrotnego monoamin; podnosi natomiast uwalnianie dopaminy i noradrenaliny, zwłaszcza w obszarze kory czołowej, a stężenie serotoniny poza komórkami pozostaje przy tym niezmienione. W modelach zwierzęcych przywraca zaburzony rytm okołodobowy.
Pytanie, po jakim czasie działa agomelatyna, ma w ChPL dwie odpowiedzi. Sen: u pacjentów z depresją czas zasypiania i jakość snu poprawiały się w ich ocenie od pierwszego tygodnia leczenia, bez pogorszenia sprawności w ciągu dnia. Nastrój: krótkoterminowe badania mierzyły efekt przeciwdepresyjny na końcu terapii trwającej ponad 6 lub 8 tygodni, a Charakterystyka uprzedza, że przez pierwsze tygodnie, a niekiedy dłużej, poprawy może nie być widać.
Charakterystyka zaleca, aby pacjenci z depresją byli leczeni wystarczająco długo, przynajmniej 6 miesięcy, co ma zapewnić ustąpienie objawów. Tabletkę przyjmuje się doustnie wieczorem przed snem, z posiłkiem lub bez; dawkę ustala lekarz.
L25.4 Próby wątrobowe: badania wpisane w leczenie
Agomelatyna jest przeciwwskazana u osób z zaburzeniem czynności wątroby, czyli z marskością lub czynną chorobą wątroby, oraz przy aktywności aminotransferaz w surowicy przekraczającej 3-krotnie górną granicę normy. Z okresu po dopuszczeniu do obrotu pochodzą zgłoszenia uszkodzeń wątroby, obejmujące żółtaczkę, zapalenie oraz niewydolność tego narządu. Przeważająca część tych zdarzeń przypadła na początkowe miesiące terapii, a po odstawieniu leku aktywność enzymów wątrobowych na ogół wracała do zakresu normy.
ChPL wymienia czynniki ryzyka uszkodzenia wątroby, przy których leczenie wolno zalecać tylko po ostrożnym rozważeniu korzyści i ryzyka: otyłość, nadwagę, niealkoholową chorobę stłuszczeniową wątroby, cukrzycę, zaburzenia spowodowane spożywaniem alkoholu lub picie jego znacznych ilości oraz przyjmowanie innych leków obciążających wątrobę.
Harmonogram badań czynności wątroby według ChPL obejmuje następujące terminy:
- przed rozpoczęciem leczenia, u wszystkich pacjentów;
- po około 3 tygodniach;
- po około 6 tygodniach, czyli na koniec ostrej fazy;
- po około 12 i 24 tygodniach, czyli na koniec fazy podtrzymującej;
- Później, gdy jest to klinicznie wskazane, a po zwiększeniu dawki przez lekarza ponownie z tą samą częstością jak na początku.
L25.5 Sygnały wymagające przerwania leczenia
ChPL nakazuje natychmiast przerwać leczenie, gdy pojawią się objawy możliwego uszkodzenia wątroby: ciemno zabarwiony mocz, jasny kał, zażółcenie skóry lub oczu, ból w prawej górnej części brzucha albo utrzymujące się, niewyjaśnione zmęczenie. Leczenie przerywa się też, gdy aktywność aminotransferaz 3-krotnie przewyższa górny zakres normy. Każdy z tych objawów to powód do pilnego kontaktu z lekarzem, a po przerwaniu terapii badania wątroby powtarza się do czasu normalizacji wyników.
Drugi sygnał dotyczy nastroju. Agomelatynę stosuje się ostrożnie u osób z chorobą afektywną dwubiegunową, manią lub hipomanią w wywiadzie, a gdy pojawią się objawy manii, leczenie należy przerwać.
L25.6 Działania niepożądane według częstości z ChPL
Według ChPL działania niepożądane były zazwyczaj łagodne lub umiarkowane i występowały w pierwszych dwóch tygodniach leczenia. Na czele zgłoszeń stały ból i zawroty głowy oraz nudności; objawy te zazwyczaj mijały same i w większości przypadków nie powodowały odstawienia leku. Zestawienie poniżej obejmuje wybrane pozycje z tabeli 4.8.
- Bardzo często (częściej niż u 1 na 10 osób): ból głowy.
- Często (u 1 do 10 osób na 100): senność lub bezsenność, zawroty głowy, lęk, nietypowe sny; ze strony przewodu pokarmowego nudności, wymioty, biegunka, zaparcie i ból brzucha; ponadto ból pleców, zmęczenie, przyrost masy ciała i podwyższona aktywność AlAT i (lub) AspAT.
- Niezbyt często (od 1 na 1000 do 1 na 100 osób): między innymi migrena, parestezje, zespół niespokojnych nóg, niewyraźne widzenie, szum uszny, wzmożone pocenie, egzema, świąd, pokrzywka, pobudzenie i drażliwość, koszmary senne, myśli lub zachowania samobójcze oraz zmniejszenie masy ciała.
- Rzadko (od 1 na 10 000 do 1 na 1000 osób): między innymi zapalenie wątroby, żółtaczka, niewydolność wątroby, omamy, akatyzja, obrzęk twarzy i obrzęk naczynioruchowy oraz zatrzymanie moczu.
L25.7 Pierwsze tygodnie terapii: obserwacja nastroju
Jak przy każdym leku przeciwdepresyjnym, w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój i myśli samobójcze mogą się przejściowo nasilić, najwyraźniej u osób przed 25. rokiem życia. ChPL zaleca, aby pacjenci i ich opiekunowie obserwowali każde pogorszenie stanu, myśli samobójcze i nietypowe zmiany w zachowaniu. W takiej sytuacji potrzebny jest kontakt z lekarzem od razu, a przy zagrożeniu życia wezwanie pomocy pod numerem 112.
L25.8 Alkohol, prowadzenie pojazdów, ciąża i karmienie piersią
Alkohol. Według ChPL skojarzenie agomelatyny z alkoholem nie jest wskazane. Zaburzenia związane z alkoholem i picie jego znacznych ilości figurują też na liście czynników ryzyka uszkodzenia wątroby, które lekarz waży przed rozpoczęciem leczenia.
Prowadzenie pojazdów. Agomelatyna ma niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ponieważ zawroty głowy i senność należą do częstych działań niepożądanych, ChPL zaleca ostrzeżenie pacjentów przed możliwym ograniczeniem tej zdolności.
Ciąża. Danych o stosowaniu w ciąży jest niewiele (mniej niż 300 ciąż), a badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu. Charakterystyka zaleca jednak, przez wzgląd na bezpieczeństwo, aby w okresie ciąży unikać przyjmowania agomelatyny.
Karmienie piersią. Nie wiadomo, czy agomelatyna przenika do mleka kobiecego; u zwierząt przenikała. Ryzyka dla dziecka nie można wykluczyć, dlatego decyzję o przerwaniu karmienia albo terapii podejmuje się z lekarzem.
L25.9 Interakcje odnotowane w rekordzie
Agomelatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP1A2. Przeciwwskazane jest łączenie jej z silnymi inhibitorami tego enzymu, na przykład cyprofloksacyną lub fluwoksaminą; przy fluwoksaminie ekspozycja na agomelatynę rośnie 60-krotnie, przy rozpiętości od 12 do 412 razy. Ostrożności wymagają umiarkowane inhibitory CYP1A2, na przykład propranolol i enoksacyna, a estrogeny zwiększają ekspozycję kilkakrotnie. Ryfampicyna może zmniejszać biodostępność leku, podobnie jak palenie tytoniu, zwłaszcza 15 i więcej papierosów dziennie.
Pełną listę przyjmowanych leków warto wpisać do wniosku; zasady sprawdzania połączeń omawia karta o interakcjach leków przy recepcie. W składzie Valdoxanu jest laktoza, z tego powodu Charakterystyka wskazuje, że przyjmować go nie powinny osoby z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami, czyli z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy albo złym wchłanianiem glukozy-galaktozy.
L25.10 Czy agomelatyna uzależnia i czy jest psychotropem
Brak potencjału uzależniającego agomelatyny Charakterystyka opiera na badaniach z udziałem zdrowych ochotników, w których stosowano wizualną skalę analogową albo 49-punktową listę ARCI. Substancji nie ma na wykazie substancji psychotropowych, dlatego recepta na nią jest zwykłą receptą Rp, a nie receptą na substancję psychotropową z grup II-P do IV-P.
Potoczne nazywanie każdego leku działającego na psychikę psychotropem nie zmienia tego statusu prawnego. Agomelatyny nie da się legalnie kupić bez recepty, a preparat z nielegalnego źródła może być podróbką o nieznanym składzie i dawce.
L25.11 Zakończenie i zmiana leczenia tylko z lekarzem
Według rekordu Valdoxan kończenie terapii nie wymaga redukowania dawki krok po kroku, a w badaniu ocenianym listą objawów DESS gwałtowne odstawienie nie dało zespołu odstawiennego. Nie oznacza to, że lek można odstawić samodzielnie. W badaniu zapobiegania nawrotom nawrót depresji w ciągu 6 miesięcy wystąpił u 22% osób kontynuujących agomelatynę i u 47% osób przyjmujących placebo. O zakończeniu leczenia decyduje lekarz prowadzący.
O przejściu na agomelatynę z leku SSRI albo SNRI również rozstrzyga lekarz. ChPL zwraca uwagę, że objawy odstawienia poprzedniego leku mogą być mylone z brakiem wczesnych korzyści z agomelatyny, dlatego sposób odstawiania leku poprzedniego ustala się według jego własnej charakterystyki.
L25.12 Nazwy handlowe i odpowiedniki
Każdy produkt z agomelatyną ujęty w rejestrze ma postać tabletek powlekanych 25 mg; są to Valdoxan jako produkt referencyjny oraz Lamegom, Agolek, Agomelatyna Egis, Agomelatine Adamed, Agomelatine +pharma i Agomelatine G.L. Pharma. Zawierają tę samą substancję czynną, mogą różnić się substancjami pomocniczymi i wyglądem tabletki. Zamianę jednego odpowiednika na inny warto potwierdzić z farmaceutą albo lekarzem, zwłaszcza przy nietolerancji laktozy.
L25.13 E-recepta na agomelatynę w trybie kontynuacji
Diagnozę depresji i wybór pierwszego leku psychiatra ustala podczas wizyty. Wniosek online dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia już prowadzonego i udokumentowanego. Podstawą jest art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: receptę niezbędną do kontynuacji leczenia można wystawić bez badania, jeżeli uzasadnia to stan zdrowia pacjenta odzwierciedlony w dokumentacji medycznej.
Tryb rozpatrzenia ma trzy etapy. Pacjent wypełnia formularz z wywiadem w usłudze e-recepty psychiatrycznej, wniosek ocenia lekarz orzekający (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a pytania dodatkowe trafiają na czat. Przy agomelatynie lekarz może poprosić o aktualne wyniki prób wątrobowych i potwierdzenie dotychczasowego leczenia; listę przydatnych materiałów zawiera karta o dokumentacji do wniosku. Na przesłanie dokumentów pacjent ma 48 godzin.
Decyzja należy do lekarza, który może odmówić i odesłać do psychiatry, na przykład przy pogorszeniu stanu, braku dokumentacji albo przeciwwskazaniach wątrobowych. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Wystawiona e-recepta ma identyfikator dostępowy do realizacji w aptece; termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni, a odrębne terminy dotyczą antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni).
02Jak zamówić receptę
- 1 Otwierasz formularz Nazwa leku jest już wpisana: Agomelatyna. Wystarczy dodać dawkę.
- 2 Odpowiadasz na pytania Podajesz swoje dane i odpowiadasz na kilka pytań o zdrowie. Konto nie jest potrzebne.
- 3 Płacisz Cena: 250 zł. Płacisz BLIK-iem albo kartą po wypełnieniu formularza.
- 4 Lekarz ocenia wniosek Wniosek czyta lekarz z prawem wykonywania zawodu. Może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
- 5 Kod na e-mail Jeśli lekarz wystawi e-receptę, kod przyjdzie na e-mail. W aptece podajesz go razem z numerem PESEL.
O recepcie na Agomelatyna decyduje lekarz. Płacisz za ocenę wniosku, więc przy odmowie opłata nie wraca.
03Kto stoi za Medirecept
- Lekarz ocenia każdy wniosek Nadzór medyczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
- Podmiot leczniczy MEDINOW Sp. z o.o., wpis do RPWDL nr 000000307381.
- Kod e-recepty na e-mail Po decyzji lekarza kod przychodzi na e-mail i widać go też w IKP.
- Szybka i bezpieczna płatność Płacisz w kilka sekund BLIK-iem albo kartą. Połączenie jest szyfrowane, a danych karty nie widzimy.
04Pytania i odpowiedzi: Agomelatyna
Zanim zaczniesz albo zmienisz dawkę. Na początku leczenia i po każdej zmianie dawki lęk, niepokój, a u części osób także myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić - dotyczy to zwłaszcza osób poniżej 25. roku życia. W tym okresie potrzebna jest szczególna obserwacja, także przez bliskich. Przy nasileniu takich myśli skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem. Kryzys psychiczny: 116 123 (całodobowo). Zagrożenie życia: 112.
Na co lekarz przepisuje agomelatynę?
Kiedy można spodziewać się efektów agomelatyny?
Czy agomelatyna może uzależnić?
Czy w trakcie leczenia agomelatyną wolno pić alkohol?
Czy rekord ChPL odnotowuje zmiany masy ciała przy agomelatynie?
Jak wygląda zakończenie leczenia agomelatyną?
Czy wniosek o e-receptę na agomelatynę da się złożyć online?
05Inne leki
- Trazodon: Trazodon: lek przeciwdepresyjny stosowany w depresji, także z lękiem i zaburzeniami snu
- Mirtazapina: Mirtazapina: lek przeciwdepresyjny na epizody dużej depresji u dorosłych
- Trittico CR / XR: Trazodon o przedłużonym uwalnianiu: lek przeciwdepresyjny, także w depresji z lękiem
- Brintellix: Wortioksetyna: lek przeciwdepresyjny w dużych epizodach depresji, Rp
- Mirtor: Mirtazapina, tabletki rozpadowe 15, 30 i 45 mg: leczenie depresji u dorosłych
- Coaxil: Tianeptyna 12,5 mg w tabletkach powlekanych: leczenie zespołów depresyjnych
Ta strona opisuje, jak zamówić receptę, i nie zastępuje porady lekarza. O dawce i sposobie stosowania leku decyduje lekarz. Jeśli zagrożone jest życie, dzwoń pod 112.
Proces tworzenia i weryfikacji tekstów opisują nasze wytyczne redakcyjne.
Opracowanie: redakcja Medirecept · Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)