Karta nr 14. Kwetiapina: rekord wskazań, działań niepożądanych i zasad recepty
Kwetiapina to atypowy lek przeciwpsychotyczny wydawany na receptę (kategoria Rp). Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketrel wskazuje ją w leczeniu schizofrenii oraz choroby dwubiegunowej: epizodów manii, epizodów ciężkiej depresji w jej przebiegu i zapobiegania nawrotom. Karta zbiera w jednym rekordzie to, co pacjent powinien wiedzieć o działaniu, bezpieczeństwie i kontynuacji leczenia; o samym leczeniu i dawce rozstrzyga lekarz.
01Najważniejsze informacje
| Nazwa | Kwetiapina |
|---|---|
| Substancja czynna | Quetiapinum |
| Kategoria wydawania | Rp |
| Rodzaj leku | Lek przeciwpsychotyczny |
| Usługa | Psychiatria |
| Data publikacji | 2026-11-19 |
1. Rekord podstawowy: kwetiapina, co to za lek
Kwetiapina należy do atypowych leków przeciwpsychotycznych, czyli leków drugiej generacji. Dane w tabeli pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych i z ChPL produktu referencyjnego Ketrel, który służy tej karcie za punkt odniesienia. Inne produkty z tą samą substancją mogą różnić się postacią, mocą, a nawet zakresem wskazań, dlatego przy konkretnym opakowaniu wiążąca jest jego własna charakterystyka.
| Pole rekordu | Wpis |
|---|---|
| Substancja czynna | Kwetiapina (Quetiapinum), kod ATC N05AH04, grupa leków przeciwpsychotycznych. |
| Kategoria wydania | Kwetiapina jest lekiem na receptę: Rp we wszystkich postaciach w obrocie. |
| Status w wykazie substancji psychotropowych | Kwetiapina nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych, więc nie dotyczą jej szczególne zasady recept dla grup P. |
| Postaci kwetiapiny w obrocie | Tabletki powlekane, tabletki o przedłużonym uwalnianiu oraz zawiesina doustna. |
| Moce tabletek powlekanych z kwetiapiną | 25 mg, 100 mg, 150 mg, 200 mg i 300 mg. |
| Moce tabletek kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu | 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg, 400 mg i 600 mg; zawiesina doustna ma moc 25 mg/ml. |
2. Na co jest kwetiapina według ChPL
Pytanie „kwetiapina na co” ma w ChPL Ketrel precyzyjną odpowiedź. Charakterystyka podaje wskazania zebrane na liście poniżej; same choroby opisują karty o schizofrenii i o chorobie afektywnej dwubiegunowej.
- leczenie schizofrenii;
- leczenie epizodów maniakalnych o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu w przebiegu choroby dwubiegunowej;
- leczenie epizodów ciężkiej depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej;
- Zapobieganie nawrotom epizodów maniakalnych lub depresyjnych u osób z chorobą dwubiegunową, które wcześniej reagowały na leczenie kwetiapiną.
3. Mechanizm działania i czas do pierwszych efektów
Kwetiapina i jej aktywny metabolit, norkwetiapina, działają na wiele receptorów w mózgu: serotoninowe 5HT2, dopaminowe D1 i D2, a także histaminowe i alfa1-adrenergiczne, do których mają duże powinowactwo. Senność i uspokojenie należą do odczuć najczęściej zgłaszanych na początku leczenia. ChPL podaje, że senność pojawia się zwykle w pierwszych dwóch tygodniach i zazwyczaj ustępuje w trakcie dalszego stosowania.
Na pytanie, po jakim czasie działa kwetiapina, trzeba odpowiedzieć dwutorowo. Uspokojenie bywa odczuwalne szybko, natomiast poprawa samej choroby wymaga czasu. W rozdziale o ostrzeżeniach ChPL zaznacza, że w depresji dwubiegunowej poprawa może wystąpić dopiero po kilku pierwszych lub więcej tygodniach leczenia, a do tego momentu pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarską. W badaniach nad manią przewagę nad placebo oceniano po 3 i po 12 tygodniach.
4. Skutki uboczne odnotowane w charakterystyce
Lista działań niepożądanych w ChPL jest długa: część z nich występuje bardzo często, a część rzadko. Wiedza o nich pomaga odróżnić objaw przejściowy od sygnału, który wymaga kontaktu z lekarzem.
Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają: gorączka, ból gardła lub osłabienie (możliwy spadek liczby neutrofilów), wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości (złośliwy zespół neuroleptyczny), mimowolne ruchy twarzy lub języka oraz nasilone pragnienie, częste oddawanie moczu i osłabienie (możliwa hiperglikemia).
Na początku leczenia może pojawić się niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy przy wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadku, zwłaszcza u osób starszych.
Według ChPL najczęściej zgłaszane (u co najmniej 10% leczonych) są:
- senność, zawroty głowy, ból głowy i suchość w jamie ustnej;
- zwiększenie masy ciała;
- zmiany lipidów: wzrost triglicerydów i cholesterolu całkowitego (zwłaszcza LDL), spadek HDL;
- zmniejszenie stężenia hemoglobiny;
- objawy pozapiramidowe, czyli zaburzenia ruchowe;
- Objawy odstawienia po nagłym przerwaniu leczenia.
5. Przytycie, glukoza i lipidy w trakcie leczenia kwetiapiną
Przytycie przy kwetiapinie to realne ryzyko, a nie pogłoska. W tabeli działań niepożądanych ChPL przyjmuje za kryterium wzrost masy ciała o ponad 7% wartości wyjściowej i zaznacza, że występuje on zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia u dorosłych. Charakterystyka zaleca ocenę parametrów metabolicznych przed rozpoczęciem terapii i regularne badania kontrolne w jej trakcie: masy ciała, glukozy oraz lipidów.
Osoba z cukrzycą lub czynnikami jej ryzyka powinna być regularnie monitorowana pod kątem pogorszenia kontroli glikemii. Wyniki tych badań warto dołączać do dokumentacji leczenia, bo lekarz orzekający o kontynuacji bierze je pod uwagę.
6. Kwetiapina a alkohol, inne leki i prowadzenie pojazdów
ChPL nakazuje ostrożność przy łączeniu kwetiapiny z alkoholem i innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. W praktyce oznacza to, że alkoholu nie należy traktować jako dodatku obojętnego dla leczenia; wątpliwości omawia się z lekarzem prowadzącym. Wśród czynników sprzyjających zapaleniu trzustki u leczonych ChPL wymienia też spożywanie alkoholu.
Kwetiapina wpływa na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego ChPL każe poinformować pacjenta, aby nie prowadził pojazdów i nie obsługiwał maszyn, dopóki nie jest znana jego indywidualna wrażliwość na lek.
Część interakcji ma rangę przeciwwskazania, a część wymaga nadzoru:
- przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4, takich jak leki przeciwgrzybicze z grupy azoli, erytromycyna, klarytromycyna, inhibitory proteazy HIV i nefazodon;
- nie zaleca się picia soku grejpfrutowego w trakcie leczenia;
- karbamazepina i fenytoina znacząco obniżają stężenie kwetiapiny, co może osłabić leczenie;
- łączenie z SSRI, SNRI, inhibitorami MAO lub lekami trójpierścieniowymi wymaga ostrożności z powodu ryzyka zespołu serotoninowego;
- ostrożności wymagają też leki wydłużające odstęp QT i leki zaburzające gospodarkę elektrolitową;
- Kwetiapina może dawać fałszywie dodatni wynik testu immunoenzymatycznego na metadon i leki trójpierścieniowe, dlatego wątpliwy wynik potwierdza się badaniem chromatograficznym.
7. Kwetiapina w ciąży i podczas karmienia piersią
Opublikowane dane z 300 do 1000 zakończonych ciąż nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych, ale ChPL nie pozwala wyciągnąć z nich ostatecznego wniosku. Kwetiapina może być stosowana w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści uzasadniają potencjalne ryzyko dla płodu. Po ekspozycji w trzecim trymestrze u noworodka mogą wystąpić objawy pozapiramidowe lub objawy odstawienia, dlatego dziecko wymaga obserwacji.
Danych o przenikaniu do mleka jest bardzo mało, więc decyzję o karmieniu piersią albo o przerwaniu leczenia podejmuje się wspólnie z lekarzem. Planowaną ciążę warto zgłosić lekarzowi przed jej rozpoczęciem, nie po fakcie.
8. Nastrój i myśli samobójcze: obserwacja na starcie terapii
ChPL Ketrel zawiera rozbudowane ostrzeżenie dotyczące depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej. Ryzyko myśli i zachowań samobójczych utrzymuje się do czasu istotnej klinicznie remisji, a doświadczenie kliniczne wskazuje, że zwiększa się we wczesnej fazie poprawy. W krótszych badaniach kontrolowanych placebo u osób z ciężką depresją w przebiegu choroby dwubiegunowej, które nie ukończyły 25 lat, zdarzenia związane z próbami samobójczymi odnotowano u 3,0% leczonych kwetiapiną wobec 0% w grupie placebo.
Wniosek praktyczny: w pierwszych tygodniach i po każdej zmianie dawki pacjent oraz jego bliscy powinni zwracać uwagę na pogorszenie nastroju, niepokój i nietypowe zmiany zachowania, a w razie ich wystąpienia od razu skontaktować się z lekarzem. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia właściwy jest numer 112.
9. Czy kwetiapina uzależnia i jak przebiega odstawienie
Kwetiapina nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu ogłaszanego rozporządzeniem Ministra Zdrowia, a ChPL Ketrel nie opisuje uzależnienia od niej. Nie znaczy to jednak, że lek można przerwać z dnia na dzień. Po nagłym odstawieniu opisywano ostre objawy: bezsenność, nudności, ból głowy, biegunkę, wymioty, zawroty głowy i rozdrażnienie. Z tego powodu charakterystyka zaleca odstawianie stopniowe, rozłożone na co najmniej jeden do dwóch tygodni.
Plan odstawienia albo zmiany na inny lek ustala lekarz prowadzący. ChPL każe mu uwzględnić także ryzyko prób samobójczych po nagłym zaprzestaniu leczenia, wynikające z samej choroby. Samodzielne odstawienie po poprawie samopoczucia może pogorszyć przebieg leczenia.
10. Nazwy handlowe i zamienniki kwetiapiny
W obrocie jest wiele produktów z kwetiapiną. Do najczęściej wyszukiwanych należą Ketrel, Kventiax i Ketipinor; w rejestrze widnieją też m.in. Ketilept, Kwetaplex, Pinexet, Bonogren i Symquel XR. Zamiennik zawiera tę samą substancję, ale wybór konkretnego produktu, a zwłaszcza przejście między tabletkami zwykłymi a tabletkami o przedłużonym uwalnianiu, należy do lekarza, bo te postaci różnią się sposobem uwalniania substancji.
Kwetiapina bywa zestawiana z olanzapiną, innym lekiem przeciwpsychotycznym drugiej generacji. To odrębne substancje o innym profilu działań niepożądanych i nie są zamiennikami.
11. Recepta na kwetiapinę w trybie kontynuacji
Rozpoznanie choroby i pierwszy dobór leku przeciwpsychotycznego należą do psychiatry na wizycie. Formularz online służy wyłącznie do kontynuacji leczenia już prowadzonego i udokumentowanego. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (art. 42 ust. 2) pozwala wystawić receptę niezbędną do kontynuacji leczenia bez badania, jeżeli uzasadnia to stan zdrowia odzwierciedlony w dokumentacji medycznej.
Wniosek składa się przez formularz z wywiadem. Ocenia go lekarz, a ewentualne pytania dodatkowe trafiają na czat; usługa nie obejmuje rozmów wideo ani telefonicznych. Decyzja należy do lekarza orzekającego, który może odmówić albo odesłać do psychiatry, na przykład przy pogorszeniu stanu lub braku dokumentacji. Opis wymaganych dokumentów zawiera karta o dokumentacji do wniosku, a szczegóły ścieżki: e-recepta psychiatryczna.
Termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni; odrębne terminy dotyczą antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni). Konkretną datę realizacji określa recepta.
Leki z tą substancją
- Ketrel - Kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny: schizofrenia i choroba dwubiegunowa
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketrel (kwetiapina), Rejestr Produktów Leczniczych
- Ulotka dla pacjenta Ketrel (kwetiapina), Rejestr Produktów Leczniczych
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
02Jak zamówić receptę
- 1 Otwierasz formularz Nazwa leku jest już wpisana: Kwetiapina. Wystarczy dodać dawkę.
- 2 Odpowiadasz na pytania Podajesz swoje dane i odpowiadasz na kilka pytań o zdrowie. Konto nie jest potrzebne.
- 3 Płacisz Cena: 250 zł. Płacisz BLIK-iem albo kartą po wypełnieniu formularza.
- 4 Lekarz ocenia wniosek Wniosek czyta lekarz z prawem wykonywania zawodu. Może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
- 5 Kod na e-mail Jeśli lekarz wystawi e-receptę, kod przyjdzie na e-mail. W aptece podajesz go razem z numerem PESEL.
O recepcie na Kwetiapina decyduje lekarz. Płacisz za ocenę wniosku, więc przy odmowie opłata nie wraca.
03Kto stoi za Medirecept
- Lekarz ocenia każdy wniosek Nadzór medyczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
- Podmiot leczniczy MEDINOW Sp. z o.o., wpis do RPWDL nr 000000307381.
- Kod e-recepty na e-mail Po decyzji lekarza kod przychodzi na e-mail i widać go też w IKP.
- Szybka i bezpieczna płatność Płacisz w kilka sekund BLIK-iem albo kartą. Połączenie jest szyfrowane, a danych karty nie widzimy.
04Pytania i odpowiedzi: Kwetiapina
Do leczenia jakich chorób służy kwetiapina?
Po jakim czasie od rozpoczęcia leczenia widać efekt kwetiapiny?
Czy kwetiapina uzależnia i czy jest psychotropem?
Kwetiapina a alkohol: co na ten temat zapisano w ChPL?
Czy kwetiapina powoduje przyrost masy ciała?
Według jakich zasad przebiega odstawienie kwetiapiny?
Czy Ketrel nadaje się jako lek na sen?
Czy e-receptę na kwetiapinę wystawia się online w trybie kontynuacji?
05Inne leki
- Rispolept: Rysperydon: lek przeciwpsychotyczny w schizofrenii i manii
- Sulpiryd: Sulpiryd: lek przeciwpsychotyczny, schizofrenia i depresja oporna na leczenie
- Olanzapina: Olanzapina: lek przeciwpsychotyczny w schizofrenii i epizodach manii
- Arypiprazol: Arypiprazol: lek przeciwpsychotyczny na schizofrenię i epizody manii
- Ketrel: Kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny: schizofrenia i choroba dwubiegunowa
- Amitryptylina: Amitryptylina: lek trójpierścieniowy stosowany w depresji, bólu neuropatycznym i migrenie
Ta strona opisuje, jak zamówić receptę, i nie zastępuje porady lekarza. O dawce i sposobie stosowania leku decyduje lekarz. Jeśli zagrożone jest życie, dzwoń pod 112.
Proces tworzenia i weryfikacji tekstów opisują nasze wytyczne redakcyjne.
Opracowanie: redakcja Medirecept · Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)