Zaloguj Zamów

Atarax (hydroksyzyna): karta informacyjna leku przeciwlękowego na receptę

Atarax to lek z hydroksyzyną, pochodną difenylometanu z grupy leków przeciwlękowych (anksjolityków), wydawany na receptę (Rp). Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) wpisuje mu trzy wskazania: objawowe łagodzenie lęku u dorosłych, objawowe leczenie świądu oraz premedykację poprzedzającą zabieg chirurgiczny. Karta zbiera dane rejestrowe, przeciwwskazania i ograniczenia; o recepcie rozstrzyga lekarz orzekający.

01Najważniejsze informacje

Nazwa Atarax
Substancja czynna Hydroxyzini hydrochloridum
Kategoria wydawania Rp
Rodzaj leku Lek przeciwlękowy
Usługa E-recepta
Data publikacji 2026-11-09

1. Rekord rejestrowy: czym jest Atarax

Atarax to nazwa handlowa, a hydroksyzyna to substancja czynna. Czy Atarax to to samo co hydroksyzyna? Pod względem substancji tak; ten związek zawierają też inne produkty, a od Ataraxu odróżnia je jedynie wytwórca i nazwa handlowa. Dane rejestrowe zestawia poniższy rekord; każdy wiersz można czytać osobno.

Punkt 5.1 ChPL podaje, że hydroksyzyna nie jest chemicznie związana z fenotiazynami, rezerpiną, meprobamatem ani benzodiazepinami. Pracy kory mózgowej nie tłumi, a jej efekt może wynikać z osłabienia aktywności części struktur podkorowych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Ma też udokumentowane działanie przeciwhistaminowe, stąd zastosowanie w świądzie. Opis substancji niezależny od marki zawiera karta hydroksyzyny.

Pole rekorduWartość
Nazwa handlowaAtarax
Substancja czynnaAtarax zawiera chlorowodorek hydroksyzyny
Grupa lekówAtarax ma kod ATC N05BB01, czyli jest psycholeptykiem z podgrupy anksjolityków (leków przeciwlękowych)
Kategoria wydaniaAtarax w tabletkach i w syropie wydaje się na receptę (Rp)
Status prawny substancjiHydroksyzyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu, więc nie obejmują jej szczególne zasady recept na psychotropy
Postaci i moce w obrocieW obrocie są dwie postaci Ataraxu: syrop o stężeniu 2 mg/ml i tabletki powlekane w mocach 10 mg oraz 25 mg
Podmiot odpowiedzialnyPodmiotem odpowiedzialnym za Atarax jest UCB Pharma S.A.

2. Na co Atarax jest przepisywany

Punkt 4.1 ChPL wymienia trzy wskazania. W lęku efekt ma charakter objawowy: lek zmniejsza niepokój i napięcie, natomiast terapię przyczyny ustala psychiatra i Atarax jej nie zastępuje. Tło rozpoznań opisuje karta o zaburzeniach lękowych. W lęku ChPL przewiduje stosowanie u dorosłych; u dzieci od 12. miesiąca życia opisuje wyłącznie świąd i premedykację. Rejestr wskazań:

  • objawowe leczenie lęku u dorosłych;
  • objawowe leczenie świądu;
  • Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi.

3. Tabletki 10 mg, 25 mg i syrop: opakowania bez schematu

Rekord obejmuje syrop 2 mg/ml oraz tabletki powlekane, zarówno 10 mg, jak i 25 mg. Szybkość i zakres wchłaniania są według ChPL bardzo podobne dla tabletek i syropu, różni się natomiast tempo pojawienia się działania uspokajającego (opis w punkcie 4).

Zalecenie ChPL brzmi: dawka możliwie mała, ale wciąż skuteczna, a leczenie tak krótkie, jak to możliwe. Dawkę, porę przyjmowania i jej podział w ciągu dnia ustala lekarz: zależą od wskazania, wieku, masy ciała u dzieci, czynności wątroby i nerek. Pytanie, czy Atarax przyjmować rano czy wieczorem, nie ma jednej odpowiedzi z ChPL; lekarz bierze pod uwagę, że najczęstszym działaniem niepożądanym jest senność.

Stosowania u osób w podeszłym wieku ChPL nie zaleca, bo lek jest u nich wolniej eliminowany, a działania niepożądane grożą bardziej. Przy niewydolności wątroby oraz przy umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek dawki zmniejsza się. W tabletkach jest laktoza; tej postaci nie powinien więc przyjmować nikt, u kogo stwierdzono dziedziczną nietolerancję galaktozy, niedobór laktazy (typu Lapp) albo zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

4. Jak szybko działa hydroksyzyna

Punkt 5.1 ChPL podaje dwa czasy początku działania uspokajającego: 5-10 minut przy syropie i 30-45 minut przy tabletce. Działanie przeciwhistaminowe zaczyna się mniej więcej po godzinie od podania doustnego. Najwyższe stężenie we krwi pojawia się mniej więcej dwie godziny po podaniu (punkt 5.2).

U osób z niewydolnością wątroby działanie przeciwhistaminowe pojedynczej dawki może się wydłużyć nawet do 96 godzin. To jeden z powodów, dla których lekarz pyta w wywiadzie o choroby wątroby.

5. Skutki uboczne w rejestrze ChPL

W badaniach kontrolowanych placebo (735 osób przyjmujących hydroksyzynę) senność wystąpiła u 13,74% leczonych wobec 2,70% w grupie placebo, co odpowiada kategorii bardzo często. Do kategorii często zaliczono zmęczenie, ból głowy i suchość w ustach. Działania niepożądane wiążą się przede wszystkim z hamującym albo paradoksalnie pobudzającym wpływem na ośrodkowy układ nerwowy, z działaniem przeciwcholinergicznym lub z reakcjami nadwrażliwości. Zgłoszenia po wprowadzeniu leku do obrotu:

  • często: sedacja, zmęczenie;
  • niezbyt często: gorączka, nudności, drżenie, bezsenność, pobudzenie, splątanie, złe samopoczucie, zawroty głowy;
  • rzadko: reakcje nadwrażliwości, dezorientacja, omamy, drgawki, dyskineza, niewyraźne widzenie, tachykardia, niedociśnienie, zaparcia, wymioty, wysypka, pokrzywka, zatrzymanie moczu;
  • częstość nieznana: komorowe zaburzenia rytmu serca (np. torsade de pointes), wydłużenie odstępu QT, omdlenie, zapalenie wątroby, zwiększenie masy ciała.

6. Serce i odstęp QT: przeciwwskazania oraz leki, których nie wolno łączyć

Hydroksyzyna wiąże się z wydłużeniem odstępu QT w zapisie EKG. Punkt 4.3 ChPL wymienia osobno dwa przeciwwskazania sercowe. Pierwszym jest znane wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT. Drugie wynika już z samych znanych czynników ryzyka tego wydłużenia, do których ChPL zalicza rozpoznaną chorobę sercowo-naczyniową, istotną bradykardię, przypadki nagłej śmierci sercowej w rodzinie, wyraźne zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemię, hipomagnezemię) oraz równoczesne przyjmowanie innych leków wydłużających QT.

Z tego powodu hydroksyzyny nie wolno łączyć z żadnym lekiem o znanym działaniu wydłużającym QT ani z takim, który może wywołać torsade de pointes. Wśród przykładów ChPL wymienia metadon, antyarytmiki klasy IA i III, takie jak sotalol czy amiodaron, część antybiotyków (moksyfloksacyna, lewofloksacyna, erytromycyna), wybrane leki przeciwdepresyjne, w tym escytalopram i cytalopram, oraz wybrane leki przeciwpsychotyczne, na przykład haloperydol. To reguła, a nie zamknięta lista, dlatego lekarz musi znać wszystkie przyjmowane leki.

Leczenie należy przerwać przy objawach mogących świadczyć o zaburzeniach rytmu serca, a pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Należy też unikać łączenia z inhibitorami MAO. Na minimum 5 dni przed testem alergicznym albo oskrzelową próbą prowokacyjną z metacholiną hydroksyzynę należy odstawić. Pozostałe interakcje opisuje karta o interakcjach leków.

Rekord przeciwwskazań z punktu 4.3 zamykają porfiria i nadwrażliwość: na samą hydroksyzynę, na cetyryzynę lub inne pochodne piperazyny, na aminofilinę albo na etylenodiaminę.

7. Atarax a alkohol i prowadzenie samochodu

Punkt 4.4 ChPL stanowi, że należy unikać picia alkoholu podczas stosowania hydroksyzyny, a punkt 4.5 dodaje, że alkohol nasila jej działanie. To samo dotyczy innych leków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i leków przeciwcholinergicznych.

Punkt 4.7 wiąże z hydroksyzyną sedację, zmęczenie, zawroty głowy i zaburzenia widzenia; ich skutkiem bywa umiarkowane lub znaczne osłabienie koncentracji i zdolności reagowania, zwłaszcza gdy dochodzi alkohol albo inny lek uspokajający. ChPL każe przestrzec pacjentów przed prowadzeniem pojazdów i obsługiwaniem maszyn.

8. Ciąża, karmienie piersią i szczególne grupy

Hydroksyzyna jest przeciwwskazana w ciąży i w okresie karmienia piersią. Przenika przez łożysko, osiągając u płodu wyższe stężenie niż u matki, a u noworodków matek przyjmujących ją w późnej ciąży opisano między innymi obniżone napięcie mięśniowe i zaburzenia ruchowe. Przez cały okres leczenia kobieta w wieku rozrodczym ma obowiązek używać odpowiedniej antykoncepcji.

Ostrożności wymaga stosowanie u osób ze skłonnością do drgawek, z jaskrą, z utrudnionym odpływem moczu, osłabioną perystaltyką jelit, nużliwością mięśni lub otępieniem. U małych dzieci ryzyko neurologicznych działań niepożądanych jest wyższe.

9. Czy hydroksyzyna to psychotrop i czy uzależnia

Hydroksyzyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. Pacjenci nazywają ją psychotropem, bo działa przeciwlękowo i uspokajająco, ale prawnie Atarax jest zwykłym lekiem Rp, a nie substancją kontrolowaną. Nie należy też do benzodiazepin, porównywanych w zestawieniu leków z tej grupy.

Co do ryzyka uzależnienia, ChPL notuje dwa wyniki: u osób leczonych przez 4 tygodnie z powodu zaburzeń lękowych po odstawieniu nie pojawiły się objawy odstawienne, a badania nie wykazały upośledzenia pamięci. ChPL nie zawiera natomiast ogólnego stwierdzenia, że lek nie uzależnia, i zaleca możliwie najkrótszy czas leczenia.

10. Odpowiedniki hydroksyzyny i koszt opakowania

Hydroksyzynę zawierają w obrocie między innymi produkty Hydroxyzinum różnych wytwórców (Polfarmex, Teva, Adamed, Aflofarm, Hasco i inni), Comfortin oraz Hydroxyzine Orion. Poza tabletkami 10 mg i 25 mg rejestr obejmuje syropy o różnych stężeniach i roztwór do wstrzykiwań.

Odpowiednik ma tę samą substancję, ale może różnić się postacią, stężeniem syropu i substancjami pomocniczymi, więc zamianę warto uzgodnić z lekarzem lub farmaceutą. Koszt zależy od postaci, wielkości opakowania i statusu w aktualnym wykazie leków refundowanych ogłaszanym przez Ministra Zdrowia. Odpłatność podaje apteka; karta nie podaje kwot.

11. Recepta na Atarax i wniosek o kontynuację

Atarax jest lekiem na receptę. Legalna apteka nie wyda Ataraxu bez recepty, a sprzedawcy spoza legalnego obrotu oferują towar, który może być podróbką o nieznanym składzie.

Art. 96a ust. 7 Prawa farmaceutycznego wyznacza najdłuższy termin realizacji e-recepty na 365 dni, a krótsze granice stosuje do antybiotyku (7 dni) i do środka odurzającego lub substancji psychotropowej (30 dni). Hydroksyzyna do tej ostatniej grupy nie należy.

W serwisie rozpatrywany jest wyłącznie wniosek o kontynuację leczenia już prowadzonego i udokumentowanego, na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Pacjent wypełnia formularz z wywiadem, wniosek ocenia lekarz orzekający (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a pytania dodatkowe trafiają na czat. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych.

Przy hydroksyzynie wywiad obejmuje choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wszystkie przyjmowane leki, bo od nich zależą przeciwwskazania. Lekarz może odmówić wystawienia recepty; opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Po wystawieniu pacjent otrzymuje identyfikator dostępowy e-recepty. Szczegóły: wniosek o e-receptę na lek psychiatryczny.

Karta substancji czynnej

  • Hydroksyzyna - Hydroksyzyna: anksjolityk na lęk i świąd, także w premedykacji (Rp)

02Jak zamówić receptę

  1. 1 Otwierasz formularz Nazwa leku jest już wpisana: Atarax. Wystarczy dodać dawkę.
  2. 2 Odpowiadasz na pytania Podajesz swoje dane i odpowiadasz na kilka pytań o zdrowie. Konto nie jest potrzebne.
  3. 3 Płacisz Cena: 59 zł. Płacisz BLIK-iem albo kartą po wypełnieniu formularza.
  4. 4 Lekarz ocenia wniosek Wniosek czyta lekarz z prawem wykonywania zawodu. Może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
  5. 5 Kod na e-mail Jeśli lekarz wystawi e-receptę, kod przyjdzie na e-mail. W aptece podajesz go razem z numerem PESEL.

O recepcie na Atarax decyduje lekarz. Płacisz za ocenę wniosku, więc przy odmowie opłata nie wraca.

03Kto stoi za Medirecept

  • Lekarz ocenia każdy wniosek Nadzór medyczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
  • Podmiot leczniczy MEDINOW Sp. z o.o., wpis do RPWDL nr 000000307381.
  • Kod e-recepty na e-mail Po decyzji lekarza kod przychodzi na e-mail i widać go też w IKP.
  • Szybka i bezpieczna płatność Płacisz w kilka sekund BLIK-iem albo kartą. Połączenie jest szyfrowane, a danych karty nie widzimy.

04Pytania i odpowiedzi: Atarax

Atarax na co: jakie wskazania zapisano w ChPL?

Wskazania z ChPL są trzy: lęk u dorosłych i świąd, w obu przypadkach leczone objawowo, a także przygotowanie do operacji chirurgicznej (premedykacja). W lęku hydroksyzyna łagodzi objawy, ale nie leczy przyczyny, którą rozpoznaje psychiatra. U dzieci od 12. miesiąca życia ChPL opisuje tylko świąd i premedykację. O wskazaniu w konkretnym przypadku rozstrzyga lekarz.

Czy Atarax figuruje w wykazie psychotropów?

W rozumieniu przepisów nie. Hydroksyzyna nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych, więc Atarax wydaje się na zwykłą receptę Rp, bez szczególnych zasad obowiązujących przy benzodiazepinach. Potocznie bywa nazywana psychotropem, bo działa przeciwlękowo i uspokajająco. Chemicznie nie jest też spokrewniona z benzodiazepinami, co podkreśla punkt 5.1 ChPL.

Czy przy Ataraxie grozi uzależnienie?

ChPL nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych hydroksyzyny, ale nie zawiera też zdania, że lek nie uzależnia. Zapisano w niej natomiast, że u chorych z zaburzeniami lękowymi leczonych przez cztery tygodnie nie stwierdzono ani objawów odstawiennych, ani zaburzeń pamięci. Charakterystyka każe sięgać po najmniejszą dawkę, która działa, i leczyć jak najkrócej; czas terapii ustala lekarz.

Jaki zamiennik Ataraxu odnotowuje rejestr?

Tę samą substancję zawierają między innymi produkty Hydroxyzinum kilku wytwórców, Comfortin i Hydroxyzine Orion. Mogą różnić się postacią, mocą i substancjami pomocniczymi. Zamianę w obrębie hydroksyzyny warto uzgodnić z lekarzem lub farmaceutą, a zmiana na lek z innej grupy wymaga decyzji lekarza prowadzącego.

Atarax a alkohol: co rozstrzyga ChPL?

Nie. ChPL wskazuje, że należy unikać alkoholu podczas stosowania hydroksyzyny, ponieważ alkohol nasila jej działanie. Połączenie zwiększa senność i może w umiarkowanym lub znacznym stopniu pogorszyć zdolność reakcji i koncentracji, co ma znaczenie między innymi przy prowadzeniu samochodu. Wątpliwości dotyczące alkoholu warto omówić z lekarzem.

Ile czasu mija od przyjęcia Ataraxu do początku działania?

Syrop uspokaja według ChPL już po 5-10 minutach, tabletka po 30-45 minutach. Działanie przeciwhistaminowe, ważne przy świądzie, zaczyna się mniej więcej po godzinie. Maksymalne stężenie we krwi występuje po około dwóch godzinach. U osób z niewydolnością wątroby działanie może się wyraźnie wydłużyć.

05Inne leki

  • Pramolan: Opipramol 50 mg: zaburzenia lękowe uogólnione i zaburzenia pod postacią somatyczną
  • Hydroksyzyna: Hydroksyzyna: anksjolityk na lęk i świąd, także w premedykacji (Rp)
  • Pregabalina: Pregabalina: lęk uogólniony, ból neuropatyczny, padaczka (terapia skojarzona)
  • Duloksetyna: Duloksetyna (SNRI): wskazania, działania niepożądane, odstawienie
  • Zolpidem: Zolpidem: lek nasenny, limit 4 tygodni, działania niepożądane, recepta
  • Alprazolam: Alprazolam: benzodiazepina do krótkiego leczenia ciężkich stanów lękowych (Rp, IV-P)

Ta strona opisuje, jak zamówić receptę, i nie zastępuje porady lekarza. O dawce i sposobie stosowania leku decyduje lekarz. Jeśli zagrożone jest życie, dzwoń pod 112.

Proces tworzenia i weryfikacji tekstów opisują nasze wytyczne redakcyjne.

Opracowanie: redakcja Medirecept · Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)