Atarax (hydroksyzyna): karta informacyjna leku przeciwlękowego na receptę
Atarax to lek z hydroksyzyną, pochodną difenylometanu z grupy leków przeciwlękowych (anksjolityków), wydawany na receptę (Rp). Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) wpisuje mu trzy wskazania: objawowe łagodzenie lęku u dorosłych, objawowe leczenie świądu oraz premedykację poprzedzającą zabieg chirurgiczny. Karta zbiera dane rejestrowe, przeciwwskazania i ograniczenia; o recepcie rozstrzyga lekarz orzekający.
01Najważniejsze informacje
| Nazwa | Atarax |
|---|---|
| Substancja czynna | Hydroxyzini hydrochloridum |
| Kategoria wydawania | Rp |
| Rodzaj leku | Lek przeciwlękowy |
| Usługa | E-recepta |
| Data publikacji | 2026-11-09 |
1. Rekord rejestrowy: czym jest Atarax
Atarax to nazwa handlowa, a hydroksyzyna to substancja czynna. Czy Atarax to to samo co hydroksyzyna? Pod względem substancji tak; ten związek zawierają też inne produkty, a od Ataraxu odróżnia je jedynie wytwórca i nazwa handlowa. Dane rejestrowe zestawia poniższy rekord; każdy wiersz można czytać osobno.
Punkt 5.1 ChPL podaje, że hydroksyzyna nie jest chemicznie związana z fenotiazynami, rezerpiną, meprobamatem ani benzodiazepinami. Pracy kory mózgowej nie tłumi, a jej efekt może wynikać z osłabienia aktywności części struktur podkorowych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Ma też udokumentowane działanie przeciwhistaminowe, stąd zastosowanie w świądzie. Opis substancji niezależny od marki zawiera karta hydroksyzyny.
| Pole rekordu | Wartość |
|---|---|
| Nazwa handlowa | Atarax |
| Substancja czynna | Atarax zawiera chlorowodorek hydroksyzyny |
| Grupa leków | Atarax ma kod ATC N05BB01, czyli jest psycholeptykiem z podgrupy anksjolityków (leków przeciwlękowych) |
| Kategoria wydania | Atarax w tabletkach i w syropie wydaje się na receptę (Rp) |
| Status prawny substancji | Hydroksyzyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu, więc nie obejmują jej szczególne zasady recept na psychotropy |
| Postaci i moce w obrocie | W obrocie są dwie postaci Ataraxu: syrop o stężeniu 2 mg/ml i tabletki powlekane w mocach 10 mg oraz 25 mg |
| Podmiot odpowiedzialny | Podmiotem odpowiedzialnym za Atarax jest UCB Pharma S.A. |
2. Na co Atarax jest przepisywany
Punkt 4.1 ChPL wymienia trzy wskazania. W lęku efekt ma charakter objawowy: lek zmniejsza niepokój i napięcie, natomiast terapię przyczyny ustala psychiatra i Atarax jej nie zastępuje. Tło rozpoznań opisuje karta o zaburzeniach lękowych. W lęku ChPL przewiduje stosowanie u dorosłych; u dzieci od 12. miesiąca życia opisuje wyłącznie świąd i premedykację. Rejestr wskazań:
- objawowe leczenie lęku u dorosłych;
- objawowe leczenie świądu;
- Premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi.
3. Tabletki 10 mg, 25 mg i syrop: opakowania bez schematu
Rekord obejmuje syrop 2 mg/ml oraz tabletki powlekane, zarówno 10 mg, jak i 25 mg. Szybkość i zakres wchłaniania są według ChPL bardzo podobne dla tabletek i syropu, różni się natomiast tempo pojawienia się działania uspokajającego (opis w punkcie 4).
Zalecenie ChPL brzmi: dawka możliwie mała, ale wciąż skuteczna, a leczenie tak krótkie, jak to możliwe. Dawkę, porę przyjmowania i jej podział w ciągu dnia ustala lekarz: zależą od wskazania, wieku, masy ciała u dzieci, czynności wątroby i nerek. Pytanie, czy Atarax przyjmować rano czy wieczorem, nie ma jednej odpowiedzi z ChPL; lekarz bierze pod uwagę, że najczęstszym działaniem niepożądanym jest senność.
Stosowania u osób w podeszłym wieku ChPL nie zaleca, bo lek jest u nich wolniej eliminowany, a działania niepożądane grożą bardziej. Przy niewydolności wątroby oraz przy umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek dawki zmniejsza się. W tabletkach jest laktoza; tej postaci nie powinien więc przyjmować nikt, u kogo stwierdzono dziedziczną nietolerancję galaktozy, niedobór laktazy (typu Lapp) albo zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
4. Jak szybko działa hydroksyzyna
Punkt 5.1 ChPL podaje dwa czasy początku działania uspokajającego: 5-10 minut przy syropie i 30-45 minut przy tabletce. Działanie przeciwhistaminowe zaczyna się mniej więcej po godzinie od podania doustnego. Najwyższe stężenie we krwi pojawia się mniej więcej dwie godziny po podaniu (punkt 5.2).
U osób z niewydolnością wątroby działanie przeciwhistaminowe pojedynczej dawki może się wydłużyć nawet do 96 godzin. To jeden z powodów, dla których lekarz pyta w wywiadzie o choroby wątroby.
5. Skutki uboczne w rejestrze ChPL
W badaniach kontrolowanych placebo (735 osób przyjmujących hydroksyzynę) senność wystąpiła u 13,74% leczonych wobec 2,70% w grupie placebo, co odpowiada kategorii bardzo często. Do kategorii często zaliczono zmęczenie, ból głowy i suchość w ustach. Działania niepożądane wiążą się przede wszystkim z hamującym albo paradoksalnie pobudzającym wpływem na ośrodkowy układ nerwowy, z działaniem przeciwcholinergicznym lub z reakcjami nadwrażliwości. Zgłoszenia po wprowadzeniu leku do obrotu:
- często: sedacja, zmęczenie;
- niezbyt często: gorączka, nudności, drżenie, bezsenność, pobudzenie, splątanie, złe samopoczucie, zawroty głowy;
- rzadko: reakcje nadwrażliwości, dezorientacja, omamy, drgawki, dyskineza, niewyraźne widzenie, tachykardia, niedociśnienie, zaparcia, wymioty, wysypka, pokrzywka, zatrzymanie moczu;
- częstość nieznana: komorowe zaburzenia rytmu serca (np. torsade de pointes), wydłużenie odstępu QT, omdlenie, zapalenie wątroby, zwiększenie masy ciała.
6. Serce i odstęp QT: przeciwwskazania oraz leki, których nie wolno łączyć
Hydroksyzyna wiąże się z wydłużeniem odstępu QT w zapisie EKG. Punkt 4.3 ChPL wymienia osobno dwa przeciwwskazania sercowe. Pierwszym jest znane wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT. Drugie wynika już z samych znanych czynników ryzyka tego wydłużenia, do których ChPL zalicza rozpoznaną chorobę sercowo-naczyniową, istotną bradykardię, przypadki nagłej śmierci sercowej w rodzinie, wyraźne zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemię, hipomagnezemię) oraz równoczesne przyjmowanie innych leków wydłużających QT.
Z tego powodu hydroksyzyny nie wolno łączyć z żadnym lekiem o znanym działaniu wydłużającym QT ani z takim, który może wywołać torsade de pointes. Wśród przykładów ChPL wymienia metadon, antyarytmiki klasy IA i III, takie jak sotalol czy amiodaron, część antybiotyków (moksyfloksacyna, lewofloksacyna, erytromycyna), wybrane leki przeciwdepresyjne, w tym escytalopram i cytalopram, oraz wybrane leki przeciwpsychotyczne, na przykład haloperydol. To reguła, a nie zamknięta lista, dlatego lekarz musi znać wszystkie przyjmowane leki.
Leczenie należy przerwać przy objawach mogących świadczyć o zaburzeniach rytmu serca, a pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Należy też unikać łączenia z inhibitorami MAO. Na minimum 5 dni przed testem alergicznym albo oskrzelową próbą prowokacyjną z metacholiną hydroksyzynę należy odstawić. Pozostałe interakcje opisuje karta o interakcjach leków.
Rekord przeciwwskazań z punktu 4.3 zamykają porfiria i nadwrażliwość: na samą hydroksyzynę, na cetyryzynę lub inne pochodne piperazyny, na aminofilinę albo na etylenodiaminę.
7. Atarax a alkohol i prowadzenie samochodu
Punkt 4.4 ChPL stanowi, że należy unikać picia alkoholu podczas stosowania hydroksyzyny, a punkt 4.5 dodaje, że alkohol nasila jej działanie. To samo dotyczy innych leków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i leków przeciwcholinergicznych.
Punkt 4.7 wiąże z hydroksyzyną sedację, zmęczenie, zawroty głowy i zaburzenia widzenia; ich skutkiem bywa umiarkowane lub znaczne osłabienie koncentracji i zdolności reagowania, zwłaszcza gdy dochodzi alkohol albo inny lek uspokajający. ChPL każe przestrzec pacjentów przed prowadzeniem pojazdów i obsługiwaniem maszyn.
8. Ciąża, karmienie piersią i szczególne grupy
Hydroksyzyna jest przeciwwskazana w ciąży i w okresie karmienia piersią. Przenika przez łożysko, osiągając u płodu wyższe stężenie niż u matki, a u noworodków matek przyjmujących ją w późnej ciąży opisano między innymi obniżone napięcie mięśniowe i zaburzenia ruchowe. Przez cały okres leczenia kobieta w wieku rozrodczym ma obowiązek używać odpowiedniej antykoncepcji.
Ostrożności wymaga stosowanie u osób ze skłonnością do drgawek, z jaskrą, z utrudnionym odpływem moczu, osłabioną perystaltyką jelit, nużliwością mięśni lub otępieniem. U małych dzieci ryzyko neurologicznych działań niepożądanych jest wyższe.
9. Czy hydroksyzyna to psychotrop i czy uzależnia
Hydroksyzyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu wykazu z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. Pacjenci nazywają ją psychotropem, bo działa przeciwlękowo i uspokajająco, ale prawnie Atarax jest zwykłym lekiem Rp, a nie substancją kontrolowaną. Nie należy też do benzodiazepin, porównywanych w zestawieniu leków z tej grupy.
Co do ryzyka uzależnienia, ChPL notuje dwa wyniki: u osób leczonych przez 4 tygodnie z powodu zaburzeń lękowych po odstawieniu nie pojawiły się objawy odstawienne, a badania nie wykazały upośledzenia pamięci. ChPL nie zawiera natomiast ogólnego stwierdzenia, że lek nie uzależnia, i zaleca możliwie najkrótszy czas leczenia.
10. Odpowiedniki hydroksyzyny i koszt opakowania
Hydroksyzynę zawierają w obrocie między innymi produkty Hydroxyzinum różnych wytwórców (Polfarmex, Teva, Adamed, Aflofarm, Hasco i inni), Comfortin oraz Hydroxyzine Orion. Poza tabletkami 10 mg i 25 mg rejestr obejmuje syropy o różnych stężeniach i roztwór do wstrzykiwań.
Odpowiednik ma tę samą substancję, ale może różnić się postacią, stężeniem syropu i substancjami pomocniczymi, więc zamianę warto uzgodnić z lekarzem lub farmaceutą. Koszt zależy od postaci, wielkości opakowania i statusu w aktualnym wykazie leków refundowanych ogłaszanym przez Ministra Zdrowia. Odpłatność podaje apteka; karta nie podaje kwot.
11. Recepta na Atarax i wniosek o kontynuację
Atarax jest lekiem na receptę. Legalna apteka nie wyda Ataraxu bez recepty, a sprzedawcy spoza legalnego obrotu oferują towar, który może być podróbką o nieznanym składzie.
Art. 96a ust. 7 Prawa farmaceutycznego wyznacza najdłuższy termin realizacji e-recepty na 365 dni, a krótsze granice stosuje do antybiotyku (7 dni) i do środka odurzającego lub substancji psychotropowej (30 dni). Hydroksyzyna do tej ostatniej grupy nie należy.
W serwisie rozpatrywany jest wyłącznie wniosek o kontynuację leczenia już prowadzonego i udokumentowanego, na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Pacjent wypełnia formularz z wywiadem, wniosek ocenia lekarz orzekający (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a pytania dodatkowe trafiają na czat. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych.
Przy hydroksyzynie wywiad obejmuje choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wszystkie przyjmowane leki, bo od nich zależą przeciwwskazania. Lekarz może odmówić wystawienia recepty; opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Po wystawieniu pacjent otrzymuje identyfikator dostępowy e-recepty. Szczegóły: wniosek o e-receptę na lek psychiatryczny.
Karta substancji czynnej
- Hydroksyzyna - Hydroksyzyna: anksjolityk na lęk i świąd, także w premedykacji (Rp)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Atarax (URPL)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
02Jak zamówić receptę
- 1 Otwierasz formularz Nazwa leku jest już wpisana: Atarax. Wystarczy dodać dawkę.
- 2 Odpowiadasz na pytania Podajesz swoje dane i odpowiadasz na kilka pytań o zdrowie. Konto nie jest potrzebne.
- 3 Płacisz Cena: 59 zł. Płacisz BLIK-iem albo kartą po wypełnieniu formularza.
- 4 Lekarz ocenia wniosek Wniosek czyta lekarz z prawem wykonywania zawodu. Może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
- 5 Kod na e-mail Jeśli lekarz wystawi e-receptę, kod przyjdzie na e-mail. W aptece podajesz go razem z numerem PESEL.
O recepcie na Atarax decyduje lekarz. Płacisz za ocenę wniosku, więc przy odmowie opłata nie wraca.
03Kto stoi za Medirecept
- Lekarz ocenia każdy wniosek Nadzór medyczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
- Podmiot leczniczy MEDINOW Sp. z o.o., wpis do RPWDL nr 000000307381.
- Kod e-recepty na e-mail Po decyzji lekarza kod przychodzi na e-mail i widać go też w IKP.
- Szybka i bezpieczna płatność Płacisz w kilka sekund BLIK-iem albo kartą. Połączenie jest szyfrowane, a danych karty nie widzimy.
04Pytania i odpowiedzi: Atarax
Atarax na co: jakie wskazania zapisano w ChPL?
Czy Atarax figuruje w wykazie psychotropów?
Czy przy Ataraxie grozi uzależnienie?
Jaki zamiennik Ataraxu odnotowuje rejestr?
Atarax a alkohol: co rozstrzyga ChPL?
Ile czasu mija od przyjęcia Ataraxu do początku działania?
05Inne leki
- Pramolan: Opipramol 50 mg: zaburzenia lękowe uogólnione i zaburzenia pod postacią somatyczną
- Hydroksyzyna: Hydroksyzyna: anksjolityk na lęk i świąd, także w premedykacji (Rp)
- Pregabalina: Pregabalina: lęk uogólniony, ból neuropatyczny, padaczka (terapia skojarzona)
- Duloksetyna: Duloksetyna (SNRI): wskazania, działania niepożądane, odstawienie
- Zolpidem: Zolpidem: lek nasenny, limit 4 tygodni, działania niepożądane, recepta
- Alprazolam: Alprazolam: benzodiazepina do krótkiego leczenia ciężkich stanów lękowych (Rp, IV-P)
Ta strona opisuje, jak zamówić receptę, i nie zastępuje porady lekarza. O dawce i sposobie stosowania leku decyduje lekarz. Jeśli zagrożone jest życie, dzwoń pod 112.
Proces tworzenia i weryfikacji tekstów opisują nasze wytyczne redakcyjne.
Opracowanie: redakcja Medirecept · Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)