Karta 15: lorazepam - rekord benzodiazepiny, wskazania i zasady recepty
Lorazepam jest benzodiazepiną o działaniu przeciwlękowym i nasennym. Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) przewiduje dla niego wyłącznie użycie krótkie i doraźne: przy lęku oraz przy bezsenności, której źródłem jest silny lęk. W rejestrze widnieje kategoria Rp, jednak status substancji psychotropowej z grupy IV-P oznacza surowsze wymogi: lekarz sprawdza dotychczasowe leczenie, receptę realizuje się w ciągu 30 dni, a wystawienie jej na kontynuację bez badania wymaga, by ostatnie badanie odbyło się najwyżej 3 miesiące wcześniej.
01Najważniejsze informacje
| Nazwa | Lorazepam |
|---|---|
| Substancja czynna | Lorazepamum |
| Kategoria wydawania | Rp |
| Rodzaj leku | Benzodiazepina |
| Usługa | Psychiatria |
| Data publikacji | 2026-11-12 |
Rekord substancji: lorazepam w zestawieniu
Źródłem pól są wpis w rejestrze URPL oraz ChPL leku Lorafen. Każde pole zestawienia jest zrozumiałe samodzielnie.
| Pole rekordu | Wartość |
|---|---|
| Substancja czynna | Lorazepam (Lorazepamum), pochodna 1,4-benzodiazepiny, kod ATC N05BA06. |
| Kategoria wydania | Lorazepam w postaciach doustnych i w roztworze do wstrzykiwań ma kategorię Rp. |
| Grupa psychotropowa | Lorazepam figuruje jako substancja psychotropowa z grupy IV-P, stąd odrębne wymogi przy wypisywaniu recepty. |
| Postaci doustne w obrocie | Moce doustne lorazepamu w rejestrze: tabletki po 0,5 mg, 1 mg lub 2,5 mg, a także tabletki drażowane po 1 mg lub 2,5 mg. |
| Nazwy produktów w obrocie | Lorazepam jest dostępny jako Lorabex, Lorafen, Lorazepam Orion i Lorazepam TZF. |
| Dawka i czas leczenia | Dawkę i czas leczenia lorazepamem lekarz określa indywidualnie; ta karta nie podaje schematów. |
Lorazepam na co: wskazania według ChPL
Punkt 4.1 ChPL produktu referencyjnego określa zastosowanie jednym zdaniem: doraźnie i krótkotrwale. W tym trybie lorazepam stosuje się:
- przy lęku o rozmaitym podłożu, również wtedy, gdy współwystępuje z chorobą układu krążenia lub pokarmowego;
- Przy bezsenności, której przyczyną są stany silnego lęku.
Mechanizm i czas działania lorazepamu
Lorazepam nasila działanie GABA, głównego neuroprzekaźnika hamującego w mózgu. Wiąże się z miejscami benzodiazepinowymi receptora GABA-A, zwiększa napływ jonów chlorkowych do neuronu i w efekcie hamuje jego czynność, głównie w układzie limbicznym i podwzgórzu, które regulują emocje. W praktyce klinicznej przekłada się to na efekt przeciwlękowy i nasenny, a w mniejszym stopniu także miorelaksacyjny i przeciwdrgawkowy.
Przyjęty doustnie lorazepam wchłania się sprawnie; szczytowe stężenie we krwi pojawia się po mniej więcej 2 godzinach. Biologiczny okres półtrwania wynosi około 12 godzin. Wynika z tego, że działanie odczuwa się stosunkowo szybko, ale lek nie leczy przyczyny lęku. Zgodnie z ChPL benzodiazepiny nie należy stosować jako jedynego leku w depresji ani w lęku towarzyszącym depresji, gdyż grozi to nasileniem skłonności samobójczych.
Lorazepam - skutki uboczne opisane w punkcie 4.8
Zapis ChPL: objawy niepożądane, o ile się pojawią, dotyczą przeważnie początkowej fazy terapii i wygasają przy jej kontynuacji albo gdy lekarz obniży dawkę. To, ile ich będzie i jak silne, wynika z dawki oraz z osobniczej podatności pacjenta. Najczęściej zgłaszane przy benzodiazepinach to:
- senność w ciągu dnia i spowolnienie reakcji;
- zawroty głowy;
- osłabienie mięśni;
- Niezborność ruchów (ataksja), częściej na początku leczenia i u osób starszych.
- Niepamięć następcza: przez kilka godzin od przyjęcia dawki mogą wystąpić luki pamięciowe, dlatego ChPL zaleca, by pacjent miał zapewnione 7-8 godzin snu bez przerw.
- Reakcje paradoksalne: pobudzenie, drażliwość, agresja, koszmary senne lub omamy są powodem do przerwania leczenia przez lekarza; częściej występują u dzieci i osób starszych.
- Osoby starsze: uspokojenie polekowe i słabsze mięśnie sprzyjają upadkom, z tego względu ChPL przewiduje w tej grupie niższe dawki.
Alkohol, opioidy, prowadzenie pojazdów, ciąża i karmienie
Alkohol. Zakaz w ChPL jest jednoznaczny: w okresie przyjmowania lorazepamu alkoholu pić nie należy, ponieważ potęguje on wywierane przez lek hamowanie ośrodkowego układu nerwowego. Zatrucie alkoholem jest przeciwwskazaniem do podania leku.
Opioidy. Przyjmowanie lorazepamu razem z opioidem grozi sedacją, zahamowaniem oddychania, śpiączką, a nawet śmiercią. Według ChPL po takie zestawienie sięga się jedynie wtedy, gdy innych opcji terapeutycznych brak. Działanie lorazepamu nasilają też inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy, m.in. leki przeciwpsychotyczne, nasenne, przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe i przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym. Więcej o zgłaszaniu leków we wniosku: karta interakcji przy recepcie.
Prowadzenie pojazdów. Senność, luki w pamięci, osłabiona czujność i gorsze skupienie mogą upośledzić kierowanie autem oraz pracę przy maszynach; niedobór snu dodatkowo to ryzyko zwiększa.
Ciąża i karmienie. Ciąża stanowi przeciwwskazanie do lorazepamu, szczególnie w trymestrze pierwszym i trzecim. W trakcie leczenia nie należy karmić piersią. Planowaną lub podejrzewaną ciążę trzeba zgłosić lekarzowi.
Przeciwwskazania wymienione w punkcie 4.3
- nadwrażliwość na pochodne 1,4-benzodiazepiny lub substancje pomocnicze;
- ciężka niewydolność oddechowa i zespół bezdechu sennego;
- ciężka niewydolność wątroby i nerek;
- jaskra z wąskim kątem przesączania;
- miastenia i ostra porfiria;
- Zatrucie alkoholem bądź lekami o działaniu ośrodkowym.
Grupy pacjentów, u których ChPL wymaga szczególnej ostrożności
Punkt 4.4 ChPL wskazuje sytuacje, które lekarz bierze pod uwagę przy decyzji o lorazepamie. Jeśli dotyczą osoby leczonej, warto je opisać we wniosku.
- osoby starsze i osłabione: większe ryzyko sedacji, osłabienia mięśni i upadków, stąd mniejsze dawki;
- przewlekła niewydolność oddechowa: ryzyko depresji oddechowej, stąd mniejsze dawki;
- ciężka niewydolność wątroby: stosowanie benzodiazepin nie jest wskazane z powodu ryzyka encefalopatii;
- przebyte uzależnienie (alkohol, narkotyki, leki): wymagany ścisły nadzór lekarski z uwagi na wyższe ryzyko uzależnienia od lorazepamu;
- zaburzenia psychotyczne: benzodiazepiny nie są wskazane w ich leczeniu;
- porfiria: lek może nasilić objawy choroby; leczona jaskra z otwartym kątem wymaga ostrożności;
- terapia trwająca dłużej: według ChPL należy co pewien czas wykonywać morfologię z rozmazem oraz badanie ogólne moczu;
- Nietolerancja niektórych cukrów: drażowany Lorafen w mocach 1 mg i 2,5 mg ma w składzie laktozę i sacharozę, dlatego nie powinien go przyjmować nikt, u kogo stwierdzono rzadką dziedziczną nietolerancję galaktozy albo fruktozy, brak laktazy lub sacharazy-izomaltazy czy zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy; wersja 2,5 mg zawiera ponadto barwnik E 124, mogący powodować reakcje alergiczne.
Czy lorazepam uzależnia i czy to psychotrop
Tak, w obu znaczeniach. W rekordzie prawnym lorazepam figuruje w grupie IV-P wykazu, który określa rozporządzenie Ministra Zdrowia wymienione w źródłach tej karty. Od strony medycznej ChPL przestrzega: przy dłuższym przyjmowaniu benzodiazepin może dojść do uzależnienia zarówno psychicznego, jak i fizycznego, i to również wtedy, gdy dawki mieszczą się w zakresie leczniczym.
Zagrożenie zwiększają większa dawka i dłuższa terapia, a także przebyte uzależnienie od alkoholu, narkotyków czy leków oraz zaburzenia osobowości. Już po kilku tygodniach przyjmowania możliwa jest tolerancja: ta sama dawka działa wtedy słabiej. Z tego powodu ChPL zaleca uprzedzić pacjenta już na początku, że leczenie trwa krótko i kończy się stopniowym zmniejszaniem dawki.
Odstawienie lorazepamu: wyłącznie stopniowo i pod kontrolą lekarza
ChPL stwierdza, że lorazepamu nie należy odstawiać nagle i zawsze konieczna jest stopniowa redukcja dawki. Gdy dawki były duże lub terapia przekroczyła 4 tygodnie, całe wygaszanie leku nadzoruje lekarz. Tempo zmniejszania dawki ustala lekarz prowadzący.
Jeśli uzależnienie już powstało, gwałtowne zakończenie terapii daje zespół odstawienny: ból głowy i mięśni, silny niepokój, napięcie, splątanie, kłopoty ze snem oraz rozdrażnienie. Przy ciężkim przebiegu ChPL wymienia derealizację, nadmierną wrażliwość na bodźce świetlne, dźwiękowe i dotykowe, drętwienie rąk i nóg, omamy oraz napady drgawek. Opisano również efekt „z odbicia”: lęk wraca na pewien czas w nasilonej formie. Przy zmianie z benzodiazepiny długo działającej na krótko działającą także mogą pojawić się objawy odstawienia, dlatego zmiany leku nie przeprowadza się samodzielnie.
Nazwy handlowe i zamienniki lorazepamu
W obrocie są cztery produkty z lorazepamem: Lorabex, Lorafen, Lorazepam Orion i Lorazepam TZF. Z ChPL Lorafenu pochodzą dane tej karty, a sam lek ma osobny rekord: Lorafen w rekordzie leków. Produkty różnią się mocą i postacią, dlatego zamiana jednego na drugi wymaga zgodności mocy i postaci z receptą.
Inne benzodiazepiny nie są zamiennikami lorazepamu: różnią się czasem działania, a ChPL ostrzega przed samodzielną zmianą leku długo działającego na krótko działający. Porównanie grupy zawiera karta benzodiazepin.
Recepta na lorazepam: zasady dla substancji psychotropowych
Lorazepamu nie kupi się legalnie bez recepty. Nielegalne oferty to ryzyko falsyfikatu o niewiadomym składzie, a przy substancji, która może hamować oddychanie, takie ryzyko jest wyjątkowo poważne.
Lorazepam ma kategorię Rp, ale recepty na niego podlegają przepisom dla substancji psychotropowych. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (Dz.U. 2025 poz. 1678) nakazuje lekarzowi ustalić na podstawie systemu P1 lub wywiadu, czy ilość leku wypisana dotąd pacjentowi nie wystarcza jeszcze na dalsze leczenie (§ 7 ust. 2a pkt 1). Gdy recepta na kontynuację powstaje bez badania, w trybie art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, warunkiem jest, by ostatnie badanie pacjenta odbyło się najpóźniej 3 miesiące wcześniej (§ 7 ust. 2b). Wyjątek z § 7 ust. 2c obejmuje wyłącznie lekarza realizującego świadczenia podstawowej opieki zdrowotnej na mocy umowy z NFZ, zatem prywatna teleporada z niego nie korzysta.
Receptę na substancję psychotropową, również elektroniczną, realizuje się w ciągu 30 dni (art. 96a ust. 7 pkt 4 Prawa farmaceutycznego). Lorazepamu nie obejmuje ograniczenie do 90 dni kuracji, przewidziane dla grup I-N i II-P. Szczegóły zbiera karta zasad recept na leki psychotropowe.
Procedura w medirecept: wniosek o kontynuację to formularz z wywiadem medycznym, rozpatrywany przez lekarza orzekającego; nadzór medyczny pełni lek. Damian Wojno, PWZ 3211301. Ewentualne pytania uzupełniające lekarz zadaje na czacie. Procedura nie obejmuje połączeń wideo ani telefonicznych i nie służy do włączania benzodiazepiny po raz pierwszy. Lekarz orzekający może odmówić; opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Przebieg opisuje strona e-recepty psychiatrycznej.
Leki z tą substancją
- Lorafen - Lorazepam (benzodiazepina): lęk i zaburzenia snu, tabletki drażowane
Grupy leków
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorafen (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Lorafen (URPL)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (Dz.U. 2025 poz. 1678)
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. 2026 poz. 612)
- Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 2026 poz. 37)
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2024 poz. 1139)
02Jak zamówić receptę
- 1 Otwierasz formularz Nazwa leku jest już wpisana: Lorazepam. Wystarczy dodać dawkę.
- 2 Odpowiadasz na pytania Podajesz swoje dane i odpowiadasz na kilka pytań o zdrowie. Konto nie jest potrzebne.
- 3 Płacisz Cena: 250 zł. Płacisz BLIK-iem albo kartą po wypełnieniu formularza.
- 4 Lekarz ocenia wniosek Wniosek czyta lekarz z prawem wykonywania zawodu. Może dopytać na czacie, a o recepcie decyduje sam.
- 5 Kod na e-mail Jeśli lekarz wystawi e-receptę, kod przyjdzie na e-mail. W aptece podajesz go razem z numerem PESEL.
O recepcie na Lorazepam decyduje lekarz. Płacisz za ocenę wniosku, więc przy odmowie opłata nie wraca.
03Kto stoi za Medirecept
- Lekarz ocenia każdy wniosek Nadzór medyczny: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn), PWZ 3211301.
- Podmiot leczniczy MEDINOW Sp. z o.o., wpis do RPWDL nr 000000307381.
- Kod e-recepty na e-mail Po decyzji lekarza kod przychodzi na e-mail i widać go też w IKP.
- Szybka i bezpieczna płatność Płacisz w kilka sekund BLIK-iem albo kartą. Połączenie jest szyfrowane, a danych karty nie widzimy.
04Pytania i odpowiedzi: Lorazepam
W jakich sytuacjach lekarz przepisuje lorazepam?
Ile czasu mija od przyjęcia lorazepamu do wystąpienia działania?
Czy lorazepam grozi uzależnieniem?
Czy przy lorazepamie wolno pić alkohol?
Czy lorazepam wpływa na masę ciała?
Jak bezpiecznie przerwać przyjmowanie lorazepamu?
Czy receptę na lorazepam wystawia się w teleporadzie?
05Inne leki
- Klonazepam: Klonazepam: benzodiazepina przeciwdrgawkowa, Rp, grupa IV-P. Wskazania i ryzyko
- Xanax: Alprazolam, benzodiazepina: krótkotrwałe leczenie ciężkich stanów lękowych u dorosłych
- Relanium: Diazepam, benzodiazepina: stany lękowe, skurcze mięśni, odstawienie alkoholu
- Afobam: Alprazolam (benzodiazepina, IV-P): krótkotrwałe leczenie ciężkich stanów lękowych
- Lorafen: Lorazepam (benzodiazepina): lęk i zaburzenia snu, tabletki drażowane
- Diazepam: Diazepam: benzodiazepina na lęk, skurcze mięśni i odstawienie alkoholu (Rp, IV-P)
Ta strona opisuje, jak zamówić receptę, i nie zastępuje porady lekarza. O dawce i sposobie stosowania leku decyduje lekarz. Jeśli zagrożone jest życie, dzwoń pod 112.
Proces tworzenia i weryfikacji tekstów opisują nasze wytyczne redakcyjne.
Opracowanie: redakcja Medirecept · Recenzja medyczna: lek. Damian Wojno (OIL Olsztyn, PWZ 3211301)